تاثیر روشهای مختلف خاک‌ورزی حفاظتی در خشکه‌کاری برنج بر پارامترهای عملکردی ماشین و محصول ( استان گلستان)

نویسندگان

1 دانشگاه صنعت نفت

2

doi
10.22034/jam.2024.62390.1281
چکیده

این تحقیق به منظور معرفی روش خاک‌ورزی حفاظتی مناسب برای خشکه‌کاری برنج در استان‌ گلستان به مدت یک سال و در قالب طرح بلوک‌‌های کامل تصادفی در سه تکرار، در بقایای محصول قبلی (گندم) اجرا شد. ‏‏متغیر مستقل آزمایش شامل 5 تیمار بودند که عبارتند از بی ­ خاک ­ ورزی با ماشین کاشت مستقیم، کم‌خاک‌ورزی با خاک‌ورز مرکب در عمق 15 سانتی‌متر+ماله+ کاشت بذر برنج با خطی‌کار، کم‌خاک‌ورزی  با چیزل پکر در عمق 15 سانتی‌متر+ ماله+ کاشت بذر برنج با خطی‌کار، کم‌خاک‌ورزی با دیسک در عمق 10 سانتی‌متر+ ماله+ کاشت بذر برنج با خطی‌کار و خاک‌ورزی مرسوم در عمق 25 سانتی‌متر+ نشاءکاری (شاهد). پارامترها و شاخص‌هایی که در این تحقیق اندازه‌گیری و محاسبه شدند عبارت بودند از: زمان مورد نیاز برای عملیات خاک‌ورزی و کاشت، ظرفیت مزرعه­ای ماشین­های خاک‌ورزی و کاشت، تعداد بوته استقرار یافته، عملکرد، اجزای عملکرد(تعداد خوشه در مترمربع، ارتفاع بوته، طول خوشه، تعداد دانه سالم در خوشه، تعداد پنجه بارور و نابارور)، زیست توده خشک، شاخص برداشت خشک و وزن هزاردانه. نتایج نشان داد که کمترین زمان مورد نیاز عملیات خاک‌ورزی و کاشت با 4/1 ساعت بر هکتار و بیشترین ظرفیت مزرعه‌ای متعلق به تیمار بی‌خاک‌ورزی با 7/3 هکتار بر ساعت است. بیشترین زمان مورد نیاز عملیات خاک‌ورزی و کاشت در تیمار مرسوم با 7/456 ساعت به‌ دلیل در نظر گرفتن زمان تهیه نشاء برنج و همچنین کاشت نشاء به روش دستی است. تاثیر خاک­ورزی در آماده­سازی بستر بذر برای بدست آوردن عملکرد نیز اگرچه معنی‌دار بوده اما در بین روش‌های خاک­ورزی حفاظتی، به غیر از بی­خاک­ورزی، به دلیل ­معنی­دار نبودن نتایج اجزای عملکرد، عملکرد نیز ­معنی­دار نگردید و مقادیر آن کمتر از عملکرد دانه در تیمار مرسوم حاصل شد. بنابر این در بین تیمارها بیشترین میانگین عملکرد دانه و شاخص برداشت مربوط به تیمار مرسوم و به ترتیب برابر با 5238 کیلوگرم بر هکتار و 4/51 درصد بدست آمد.