فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آبیاری قطره‌ای نواری در صورت طراحی و اجرای صحیح، روشی موثر در افزایش راندمان آبیاری است. تحقیق حاضر به منظور بررسی اثر پوشش پلاستیکی و دبی بر ابعاد الگوی رطوبتی و نگه‌داشت آب خاک از یک منبع خطی انجام شد. بدین منظور، آزمایشی در قالب طرح آماری بلوک‌های کامل تصادفی با چهار تیمار متشکل از دو عامل کاربرد یا عدم کاربرد پوشش و دبی (2 و 4 لیتر بر ساعت) در سه تکرار طراحی شد. این پژوهش در مزرعه دانشکده مهندسی آب و محیطزیست دانشگاه شهید چمران اهواز، در خاکی با بافت لوم رسی سیلتی صورت گرفت. ابعاد الگوی رطوبتی خاک، 24 ساعت پس از پایان آبیاری تعیین گردید. اختلاف رطوبت خاک بین روزهای دوم و چهارم پس از آبیاری به‌عنوان معیار نگه‌داشت آب خاک در نظر گرفته شد. رطوبت خاک پس از گذشت 24 و 72 ساعت از پایان آبیاری، اندازه‌گیری شد. مطابق نتایج، با کاربرد پوشش عمق، عرض و مساحت خیسشده خاک به‌ترتیب 59/13، 25/20 و 54/38 درصد نسبت به تیمارهای بدون پوشش افزایش یافتند که این افزایش معنی‌دار بود. اختلاف رطوبت خاک بین روزهای دوم و چهارم پس از آبیاری، از 96/1 درصد در نوارهای بدون پوشش به 65/0 درصد در نوارهای پوشش‌دار کاهش یافت. با افزایش دبی از 2 به 4 لیتر بر ساعت، عمق‌ خیس‌شده خاک از 22/27 به 55/23 سانتی‌متر کاهش، عرض خیس‌شده خاک از 72/26 به 88/31 سانتی‌متر افزایش و مساحت خیس‌شده خاک از 17/602 به 28/658 سانتی‌مترمربع افزایش یافت که در تمامی موارد حاکی از اثر معنی‌دار افزایش دبی بر این پارامترها می‌باشد. افزایش دبی سبب افزایش نگه‌داشت آب خاک گردید اما این اثر معنی‌دار نبود. کاربرد پوشش، نسبت به افزایش دبی، تاثیر بیش‌تری بر افزایش ابعاد الگوی رطوبتی و نگه‌داشت آب خاک داشت. بنابراین، کاربرد پوشش پلاستیکی جهت افزایش راندمان سامانه آبیاری قطره‌ای، توصیه می‌شود.