تأثیرتثبیت مکانیکی و اصلاح دانه بندی خاک بر مقاومت فشاری خشت؛ تجربه ای برای بهبود رفتار فیزیکی خشت در منطقه اردکان یزد
نویسندگان
1 مدرس مدعو گروه معماری، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه تربت حیدریه، خراسان رضوی، ایران.
2 کارشناس فنی پایگاه میراث فرهنگی بافت تاریخی اردکان
3 استادیار گروه مرمت و احیا بناهای تاریخی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران
doi
10.22065/jsce.2019.144314.1638چکیده
سرزمین ایران دارای آثار باارزش تاریخی و سابقه درخشان در استفاده از خشت میباشد که علیرغم موج کمرنگ شدن این شیوه معماری، امروزه بازگشتی دوباره به آن رقم خورده است. لذا جهت احیاء این شیوه معماری و همچنین حفاظت از میراث معماری خاکی،به عنوان یکی از شیوه های معماری با خاک گرایشاتی به خشت ، در قالب مطالعه آثار گذشتگان (حفاظت) و فعالیتهای اجرایی (معماری معاصر) شکل گرفته است.پژوهش حاضر با فرض امکان بهبود خواص مکانیکی خشت از طریق شناخت خاک آغاز گردیده و هدف خود را بر روی بررسی تأثیر اصلاح دانه بندی خاک بر مقاومت فشاری خشت بهعنوان یکی از پارامترهای مؤثر در پایداری سازه های گلین متمرکز کرده است. لذا با اتکا به تجربیات معماران بومی شهرستان اردکان، یزد و بهره گیری از دانش روز، 6 معدن خاک سنتی اردکان (که از قدیم برای خشت زنی استفاده شده و مورد تأیید معماران سنتی اردکان است) گزینش شده و نمونههای فشاری به دو روش ساخت سنتی و همچنین با بکارگیری روشهای تثبیت مکانیکی(کوبش) با تاکید بر تثبیت فیزیکی (اصلاح دانهبندی و افزودن ماسه اصلاح شده به خاک) ساخته شده و نهایتاً مقاومت فشاری آنها، مورد آزمون و تحلیل قرار گرفته است. این مطالعه در قالب یک پژوهش کمی و به شیوه تجربی انجام شده که مبتنی بر مطالعات میدانی، بررسیهای محیطی و روشهای تجربی- آزمایشگاهی بوده است.در این پژوهش از ماسه اصلاح شده به منظور اصلاح دانه بندی خاک معادن استفاده شده و نتایج حاصل از آزمون مقاومت فشاری بیانگر بهبود مقاومت فشاری در خشت تولید شده در مقایسه با روش سنتی تولید است. همچنین در درصدهای متفاوت اختلاط ماسه، کاهش یا نوسان مقاومت فشاری دیده میشود، لذا میتوان استدلال نمود که به منظور بهبود مقاومت فشاری خشت تولید شده علاوه بر تثبیت مکانیکی، اصلاح دانه بندی میتواند در تغییر مقاومت فشاری مؤثر باشد.
