توزیع مکانی برخی ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی خاک در برخی از اراضی زراعی استان اصفهان

نویسندگان

1 بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران.

2 بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران

doi
10.22059/ijswr.2023.352609.669414
چکیده

آگاهی ازساختار وابستگی مکانی ویژگی‌های مختلف خاک در مزارع برای دستیابی به تولید بیشتر و مدیریت بهتر حائز اهمیت است. این پژوهش در سال 1395 بر روی تعداد 118 نمونه خاک از اراضی مناطق مختلف استان اصفهان، باهدف بررسی تغییرات مکانی برخی ویژگی‌های شیمیایی در خاک انجام شد. همبستگی مکانی هر متغیر با نیم‌تغییرنما مشخص و بهترین مدل برازش داده‌شده برای هر متغیر، با استفاده از نرم‌افزار  GS+نسخه 9، انتخاب شد. با استفاده از روش‌های درون‌یابی، کریجینگ معمولی، کوکریجینگ و روش وزن دهی عکس فاصله با توان‌های 1 تا 3 درون‌یابی انجام شد و میزان دقت نقشه پراکنش این متغیرها به کمک معیارهای آماری میانگین انحراف خطا (MBE) و ریشه میانگین مربعات خطا (RMSE) محاسبه گردید. نتایج تجزیه زمین‌آماری نشان داد که پتاسیم، درصد شن و pH دارای همبستگی مکانی قوی و سایر ویژگی‌های موردبررسی از همبستگی مکانی متوسطی در سطح منطقه برخوردار بودند. بهترین مدل ساختار مکانی برای متغیرهای فسفر، EC، CEC، درصد رس و سیلت مدل نمایی و برای پتاسیم، pH، درصد شن و کربن آلی مدل کروی بوده است. همچنین EC خاک کمترین شعاع تأثیر (86/14 کیلومتر) و pH بیشترین شعاع تأثیر (حدود 71 کیلومتر) را داشتند. بر اساس نتایج، برای متغیرهای پتاسیم، pH و EC روش وزن دهی عکس فاصله با توان 1 (IDW-1) به ترتیب با مقادیر RMSE معادل 171/0، 152/0 و 171/0 و برای سایر متغیرهای کربن آلی، فسفر، بافت، CEC به ترتیب با مقادیر RMSE  11/0، 199/0، 155/0 و 156/0 روش کریجینگ معمولی به‌عنوان بهترین روش‌های درون‌یابی شناخته شدند.