شناسایی و تحلیل بازدارنده‌های توسعه کشاورزی حفاظتی در استان آذربایجان شرقی

doi
10.22034/jam.2024.58136.1252
چکیده

یکی از رویکردهای کشاورزی در دنیا جهت مقابله با چالش­های مختلف زیست ­ محیطی و فرسایش، توسعه کشاورزی حفاظتی با هدف دستیابی به تولید پایدار و مدیریت منابع آب و خاک است. رویکرد اصلی کشاورزی حفاظتی، تأکید بر عدم به‌کارگیری حشره­کش ­ ها، کود شیمیایی، علف­کش ­ ها که روش ­ های مکانیکی کمتر مورد استفاده قرار گیرد و فقط روش‌های طبیعی استفاده شود. پژوهش حاضر از لحاظ کاربردی جزء پژوهش­های کیفی است. برای انجام این تحقیق سه گام تعیین گردید. در گام اول بازدارنده­های توسعه کشاورزی حفاظتی شناسایی می­شوند. این کار به روش تحلیل محتوای کیفی منابع و انجام مصاحبه با متخصصان و صاحب­نظران حاصل از 22 مصاحبه نیمه ساختاریافته در استان آذربایجان شرقی صورت گرفت. در گام دوم، بازدارنده ‌ ها رتبه­بندی و گروه­بندی خواهند شد. در گام سوم الگو­ها از روش الگو­سازی ساختاری تفسیری جهت تعیین سطح بازدارنده­های اصلی شناسایی و روابط درونی بین بازدارنده­ها استفاده می­شوند. جامع و الگوی بازدارنده­ها طراحی و بعد از تشکیل کمیته­ی فنی متشکل از 6 نفر با کارشناسان در بخش تحلیل بازدارنده­ها حاصل از تحلیل محتوای متن مصاحبه­ها در مرحله کدگذاری، 27 عامل­های بازدارنده به هفت گروه بازدارنده (مالی، اعتباری، خدماتی، حمایتی)، آموزشی و دانشی، نگرشی، سیاست­گذاری و برنامه­ریزی، ساختاری و نهادی، تکنیکی و مدیریتی تقسیم شدند، عوامل ساختاری و نهادی و سیاست‌گذاری و برنامه­ریزی پایه­های الگوی بازدارنده­ها و عوامل ساختاری و نهادی، سیاست­گذاری و برنامه­ریزی و نظارتی و ارزیابی و استفاده از خدمات و بسته­های تشویقی برای کشاورزان از پایه­های الگوی پیشران می­باشند.