تطابق نفت-سنگ منشأ در میدان فوق عظیم نفتی گچساران

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، دانشکده زمین شناسی، پردیس علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استاد، دانشکده معادن، مواد معدنی، انرژی و مهندسی شیمی، دانشگاه کرتین، استرالیا

3 دانشجوی دکترا، گروه پژوهش ژئوشیمی، پژوهشکده علوم زمین، پژوهشگاه صنعت نفت، تهران، ایران

4 استاد، دانشکده زمین شناسی، پردیس علوم، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22071/gsj.2020.190938.1671
چکیده

بررسی ژئوشیمیایی سازندهای کژدمی و پابده حاکی از سنگ ‌شناسی شیلی و کربناته و محیط رسوبی دریایی احیایی – نیمه اکسیدی برای هر دو سازند می‌باشد. در طرف مقابل، بلوغ حرارتی سازند کژدمی معادل با اواسط پنجره نفتی است در حالیکه پارامترهای شاخص بلوغ، حاکی از نابالغ بودن سازند پابده از لحاظ حرارتی و به عبارتی عدم ورود این سازند به پنجره نفت زایی می‌باشند. نشانه‌های زیستی موجود در هر چهار نمونه نفتی مورد مطالعه همگی حاکی از مشتق شدن نمونه‌های نفتی از سنگ مادر کربناته- شیلی یا مارنی می‌باشند. بیومارکرهای شاخص بلوغ حرارتی حاکی از بلوغی معادل با اواسط پنجره نفت زایی برای هر چهار نمونه نفتی می باشند. مقادیر متفاوت شاخص الئنان در نمونه‌های نفتی حاکی از نقش پر رنگ‌تر سازند پابده در تولید نفت چاه های 36، 56، و 55 نسبت به نفت موجود در مخزن آسماری چاه 22 می‌باشد. در مجموع، تطابق نفت – سنگ منشأ انجام گرفته هر دو سازند کژدمی و پابده را به عنوان سنگ مادر مولد نفت ها معرفی می‌کند.