فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این بررسی با هدف کاهش یا تعدیل اثر تنش خشکی بر عملکرد و اجزای عملکرد ارقام جو با کاربرد کودهای زیستی در دو سال متوالی در مزرعه‌ به صورت کرت‌های خرد شده در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با 3 تکرار به اجرا درآمد. در سال اول آزمایش، فاکتور اصلی آبیاری در دو سطح (آبیاری نرمال یعنی آبیاری کامل در طول دوره رشد گیاه و آبیاری تا 50 درصد مرحله سنبله‌دهی) و فاکتور فرعی ارقام در چهار سطح (کویر، والفجر، نصرت و یوسف) بود. در سال دوم آزمایش، فاکتور اول آبیاری در چهار سطح (آبیاری کامل در طول دوره رشد گیاه به عنوان شاهد، آبیاری تا 50 درصد مرحله سنبله‌دهی، آبیاری تا 50 درصد مرحله آبستنی و کشت دیم)، فاکتور دوم کودهای بیولوژیک در چهار سطح (کاربرد باکتری محرک رشد آزوسپریلیوم لیپوفروم Azospirillum lipoferum، به کارگیری قارچ میکوریز گونه Glomus intraradices، ترکیب میکوریز و آزوسپریلیوم لیپوفروم، عدم کاربرد میکوریز و باکتری به عنوان شاهد) و فاکتور سوم ارقام در سه سطح (رقم حساس و رقم متحمل برتر حاصل از گزینش سال اول و رقم دیم آبیدر) بود. در شرایط آبیاری نرمال (بدون تنش) بالاترین عملکرد دانه با 7775 کیلوگرم در هکتار مربوط به رقم کویر و کمترین عملکرد دانه با 5650 کیلوگرم در هکتار مربوط به رقم والفجر بود. بیشترین عملکرد دانه در شرایط تنش آبیاری (آبیاری تا 50 درصد مرحله سنبله‌دهی) با 6209 کیلوگرم در هکتار مربوط به رقم نصرت و کمترین عملکرد دانه با 4168 کیلوگرم در هکتار مربوط به رقم کویر بود. در این تحقیق در بین ارقام مورد ارزیابی، رقم نصرت بالاترین مقدار تحمل به تنش را داشت. در حالی که رقم والفجر کمترین مقدار تحمل به تنش را نشان داد و با توجه به نتایج سال اول دو رقم نصرت و والفجر انتخاب گردید. نتایج سال دوم نشان داد که کاربرد باکتری محرک رشد آزوسپریلیوم، قارچ میکوریز و ترکیب میکوریز و آزوسپریلوم نسبت به شاهد (عدم کاربرد میکوریز و باکتری) باعث افزایش 02/2، 38/2 و 31/3 درصدی عملکرد دانه گردید. آبیاری کامل در طول دوره رشد گیاه نسبت به تیمارهای آبیاری تا 50 درصد مرحله آبستنی و کشت دیم باعث افزایش 43/4 و 04/10 درصدی عملکرد دانه گردید. در کل رقم والفجر به دلیل درصد کاهش عملکرد دانه کمتر نسبت به سایر ارقام و برتری این رقم از نظر شاخص حساسیت به تنش انتخاب گردید و این رقم پتانسیل تبدیل به رقم تجاری مناسب را نیر دارد.