بررسی کیفی، فنی و مالی بکارگیری الکهای مختلف بر افت مفید و غیر مفید دانه ارقام گندم آبی و دیم در برخی استانهای اقلیم معتدل کشور
نویسندگان
1 دانشگاه ارومیه
2 پژوهشگاه علوم و فنون هستهای
3 دانشگاه ملایر
doi
10.22034/jam.2023.54695.1214چکیده
تعیین دقیق میزان افت گندم در مراکز خرید، از جمله مواردی است که همواره جزو دغدغههای خریداران به خصوص بخش دولتی برای ایجاد اطمینان خاطر کشاورزان از خرید عادلانه محصول گندم است. در این تحقیق عملکرد چهار نوع الک جداساز با مشبندیهای 20×5/1، 20×7/1، 20×2 و 2×2 میلیمتر برای جداسازی ناخالصیها در ارقام غالب گندم آبی و دیم، در سه استان سمنان، فارس و کرمانشاه از اقلیم معتدل کشور از نظر کیفی، فنی و مالی مورد بررسی قرار گرفت. طبق نتایج، در صورت الک کردن گندم با الک 20×2 میلیمتر، در نمونه حاصل بیشترین میزان پروتئین و حجم رسوب زلنی مشاهده گردید، هرچند تغییرات در خصوصیات نانوایی از جمله میزان سختی دانه قابل ملاحظه نبود. نمونههای الک شده با الک 20×5/1 میلیمتر از کمترین میزان عدد فالینگ برخوردار بودند. میانگین افت غیرمفید در ارقام گندمهای آبی و دیم بهترتیب 55/1 و 61/1 درصد و میانگین افت مفید ارقام گندم در الکهای مش 20×5/1، 20×7/1، 20×2 و 2×2 میلیمتر بهترتیب 084/0، 85/1، 7/4 و 6/0 درصد در استانهای هدف مشخص شد. با تغییر الک جداسازی از الک مش2×2 میلیمتر به الکهای مش 20×2 و20×7/1 میلیمتر، میزان افت مفید بالاتر رفته و ارزش مالی گندم خریداری شده در مراکز خرید کاهش مییابد. همچنین در جداسازی مقدماتی هر دو ناخالصی مفید و غیرمفید الک مش 2×2 میلیمتر نسبت به الکهای دیگر کارایی بهتری داشت. بنابراین، کاربرد الک مش2×2 میلیمتر برای تعیین افت مفید گندم در مراکز خرید استانهای هدف میتواند به نفع کشاورزان باشد.