برآورد میزان کارایی انرژی و عوامل مؤثر بر آن در تولید گندم دیم شهرستان اهر: کاربرد رهیافت مرزی تصادفی

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

2

3 دانشگاه زابل

doi
10.22034/jam.2023.56088.1237
چکیده

مصرف انرژی به صورت‌های مستقیم و غیرمستقیم در بخش کشاورزی جهت رفع نیازهای غذایی جمعیت در حال رشد افزایش یافته است. با عنایت به کمیابی منابع تولید منجمله انرژی مطالعه حاضر با هدف اندازه‌گیری کارایی فنی مزارع گندم دیم و عوامل مؤثر بر آن صورت گرفته است. برای این منظور داده‌های لازم از 217 کشاورز گندمکار شهرستان اهر جمع‌آوری گردید و مقادیر نهاده‌ها و ستاده (گندم) به هم‌ارز انرژی تبدیل شدند. جهت نیل به هدف تحقیق از رهیافت تحلیل مرزی تصادفی یعنی برآورد تابع تولید ترانسلوگ و نیز تابع عدم‌کارایی بهره گرفته شد. نتایج نشان داد که انرژی عوامل تولید نیروی کار، سموم و ماشین‌آلات تأثیر معنی-داری بر انرژی خروجی محصول گندم دارند. ضمن اینکه عواملی نظیر فاصله مزارع تا روستا، شیب اراضی، تعداد قطعات گندم دیم و سطح زیرکشت گندم بر عدم‌کارایی بهره‌گیری کارا از انرژی اثرگذار می‌باشند. میانگین کارایی انرژی تولید کنندگان گندم 51 درصد گزارش گردید. بدین ترتیب درصورت بهره‌گیری کارا از انرژی نهاده‌ها و مدیریت اصولی عملیات زراعی می‌توان سطح محصول انرژی خروجی آن را 49 درصد افزایش داد. نظر به وجود بستر مناسب برای بهبود کارایی با افزایش آگاهی‌های تولیدکنندگان، برگزاری کلاس‌های آموزشی ترویجی و بهره‌گیری از تکنولوزیهای نوین توصیه می‌گردد.