رتبه‌بندی عوامل موثر بر حوادث انفجار با استفاده از تحلیل سلسله مراتبی

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی همدان، همدان

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی همدان، همدان

3 استاد، گروه معدن، دانشگاه تربیت مدرس، تهران

4 کارشناسی ارشد استخراج معدن، گروه معدن، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران

doi
10.30479/jmre.2019.9093.1153
چکیده

خطر احتمال وقوع حوادث و اثرات ناشی از آن همواره در هر پروژه وجود دارد. حوادث باعث ایجاد خسارات مالی، زمانی، جانی و ... می‌شود و از نظر روانی نیز برکارکنان و کارگران تاثیر منفی می‌گذارد. شناسایی و مدیریت عوامل موثر در حوادث برای جلوگیری و یا کاهش احتمال وقوع حادثه در پروژه‌ها لازم است. انفجار، یکی ازعملیاتی است که همواره خطر وقوع حادثه را به همراه دارد. در این تحقیق از بین تعداد زیادی عوامل موثر بر وقوع حوادث ناشی ازانفجار در عملیات معدنی و عمرانی، 13 عامل با نظر کارشناسان انتخاب و با رتبه‌بندی این عوامل، موثرترین عامل شناسایی شده است. برای نیل به این هدف از روش شبیه‌سازی مونت‌کارلو به‎همراه روش تصمیم‌گیری تحلیل سلسله مراتبی استفاده شد و رتبه‌بندی بر اساس نظر 15 نفر از کارشناسان خبره در این حوزه انجام گرفت. در نهایت با بررسی نتایج حاصل، سه عامل زمان نامناسب، کیفیت چال‎زنی و مهارت فردی، به عنوان مهم‌ترین عوامل ایجاد یک حادثه شناسایی شدند. هم‎چنین نتایج نشان داد که ویژگی‎های الگوی حفاری، نوع ماده منفجره و خصوصیات توده‌سنگ، کمترین تاثیر را بر وقوع یک حادثه دارند. مقایسه نتایج با عوامل ثبت‎شده برای حوادث واقعی، صحت نتایج حاصل از این تحقیق را تایید کرد.