فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: یکی از فرض‌های بسیار مهمِ فرضیه بازار کارا، عقلانیت سرمایه‌گذار است؛ در حالی که نتایج پژوهش‌های انجام‌شده در حوزه مالی ـ رفتاری خلاف آن را نشان می‌دهد. عقلانی‌نبودن رفتار سرمایه‌گذاران، نشئت گرفته است از ریسک موجود در بازارهایی با کارایی کمتر که آن‌ها را به تصمیم‌گیری بر اساس احساسات خود وادار می‌کند. تصمیم‌گیری احساسی سرمایه‌گذاران نیز بر عملکرد شرکت اثر می‌گذارد. بر همین اساس، هدف پژوهش حاضر تعیین تأثیر دوسوگیری رفتاری سرمایه‌گذاران، شامل «زیان‌گریزی» به‌عنوان شاخصی از احساسات منفی و «اعتمادبه‌نفس بیش‌ازحد» به‌عنوان شاخصی از احساسات مثبت بر عملکرد شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است.روش: بر همین اساس دو فرضیه تدوین شد. با استفاده از روش غربالگری، نمونه‌ای متشکل از ۱۵۶ شرکت از شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، طی سال‌های ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۹ انتخاب و برای آزمون فرضیه‌ها، از مدل رگرسیونی چند متغیره به روش داده‌های ترکیبی استفاده شد.یافته‌ها: نتایج نشان‌دهنده ارتباط منفی زیان‌گریزی سرمایه‌گذاران با عملکرد اقتصادی شرکت و ارتباط مثبت اعتمادبه‌نفس بیش‌ازحد سرمایه‌گذاران با عملکرد بازار شرکت است. همچنین مشخص شد که در بازار سرمایه ایران، سوگیری اعتمادبه‌نفس بیش‌ازحد سرمایه‌گذاران بر سوگیری زیان‌گریزی آن‌ها به میزان چشمگیری غلبه دارد.نتیجه‌گیری: سوگیری زیان‌گریزی، به‌عدم فروش سرمایه‌گذاری زیان‌ده به‌علت ترس از تحقق زیان منجر می‌شود. بدبینی و وضعیت نامطلوب بازار بورس اوراق بهادار، سرمایه‌گذار را در انتخاب‌های سرمایه‌گذاری استراتژیک خود، به‌سمت زیان‌گریزی سوق می‌دهد و موجب کاهش عملکرد اقتصادی شرکت می‌شود. همچنین سوگیری اعتمادبه‌نفس بیش‌ازحد، باعث می‌شود که سرمایه‌گذاران بدون دقت و توجه کافی و فقط بر اساس معیارهای ساده‌ای که در ذهن خود مدنظر دارند و مهم می‌پندارند، ریسک مرتبط با دارایی‌ها را دست کم بگیرند که به‌طور غیرمنطقی، باعث افزایش تقاضای آن‌ها برای اوراق بهادار پرخطر می‌شود. این افزایش تقاضا به افزایش قیمت اوراق بهادار و به‌دنبال آن، افزایش ارزش شرکت منجر می‌شود.