سنگ‌نگاری و سنگ‌شناسی سنگ‌های متاولکانیکی بایمودال پالئوزوئیک پیشین شمال ماکو، شمال‌غرب ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، گروه علوم زمین، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 استاد، گروه علوم زمین، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 استاد، گروه علوم زمین، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

4 استاد، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

doi
10.22071/gsj.2020.196325.1693
چکیده

در نواحی شمال ماکو، رخنمون‌های ناپیوسته‌ای از سنگ‌های ولکانیکی برونزد دارند. دگرگونی در حد رخساره شیست سبز سنگ‌های ولکانیکی منطقه را تحت تأثیر قرار داده است. این مجموعه ولکانیکی بایمودال بوده و از گدازه و سنگ‌های آذرآواری اسیدی و بازیک تشکیل شد‌ه‌اند. گدازه‌های این واحد، واحد سنگی کامبرین و هم‌ارز لشگرک را پوشانده و به‌طور پیشرونده به‌وسیله واحد دولومیتی دونین پوشیده می‌شوند. داده‌های ژئوشیمیایی سنگ‌های متابازیک و متاریولیتی بیانگر ماهیت انتقاالی تا قلیایی ماگمای اولیه بوده و الگوی REE آن‌ها دارای شیب منفی بوده و نسبت LREE/HREE در آن‌ها بالا می‌باشد. غنی‌شدگی مشخصی در عناصر HFS دیده می‌شود. سنگ‌های متاریولیتی مشابه ریولیت‌های مناطق ریفتی (A1-Type) می باشند. داده‌های ژئوشیمیایی حاکی از آن است که سنگ‌های مورد مطالعه حاصل تبلور تفریقی یک ماگمای بازیک همراه با آلایش پوسته‌ای بوده و به‌عبارتی دارای ارتباط ژنتیکی بوده و از یک ماگمای واحد منشأ گرفته‌اند. ماگمای سازنده سنگ‌های مورد مطالعه از ذوب بخشی 3-10 درصدی یک منشأ گوشته‌ای‌ غنی شده گارنت پریدوتیتی در یک محیط کششی کافتی درون قاره‌ای تشکیل شده است. این جایگاه با محیط کششی کافتی حاکم بر سایر نقاط ایران در پالئوزوئیک پیشین در مراحل آغازین تشکیل و گسترش پالئوتتیس سازگار است.