مدلسازی پویاییهای قیمت و پیشبینی ریسک در بورس اوراق بهادار تهران: مدلهای غیرخطی ـ غیرگوسی تلاطم تصادفی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی مالی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.
2 دانشیار، بخش حسابداری و مالی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.
doi
10.22059/frj.2022.350231.1007402چکیده
هدف: تلاطم و سنجه ریسک، پارامترهای ضروری در برنامههای مدیریت ریسک هستند که بر فعالیتهای اقتصادی و اعتماد عمومی در بازار سهام تأثیر میگذارند. همچنین این دو، پارامترهای کلیدی در مطالعاتی هستند که ارتباط بین بازار سهام، رشد اقتصادی و سایر متغیرهای مالی را بررسی میکنند. بیثباتی در بورس اوراق بهادار تهران در سالیان اخیر، کنترل اثرهای منفی ناشی از تلاطم قیمتهای سهام، پیشبینی و مدلسازی پویاییهای قیمت و اندازهگیری ریسک را برای مشارکتکنندگان در این بازار ضروری کرده است.روش: در پژوهش حاضر، از کلاس مدلهای پارامترمحور تلاطم تصادفی برای پیشبینی تلاطم قیمتهای سهام و محاسبه ریسک بورس اوراق بهادار تهران استفاده شده است. برای بررسی جامع، مدلها بهگونهای انتخاب شده است که ویژگیهای خوشهایبودن تلاطم، عدم تقارن در تلاطم (اثر اهرمی) و دُمسنگینبودن توزیع بازده قیمت سهام (با توزیع t و نرمال چوله) را دربرگیرند.یافتهها: بر اساس فاکتور بیزی، مدل تلاطم تصادفی با توزیع نرمال چوله (SNSV) در پیشبینی تلاطم بازار سهام، از سایر مدلها کاراتر است؛ بنابراین بهمنظور تجزیهوتحلیل ریسکهای بازار سهام با استفاده از مدلهای تلاطم تصادفی، به لحاظکردن اثر اهرمی در فضای حالت معادله تلاطم این مدلها نیازی نیست.نتیجهگیری: نتایج حاکی از آن است که مدل SNSV برآورد مناسبی از تلاطم ارائه میدهد و پیشبینیها با استفاده از آن، شفافیت بازار و مدیریت ریسک را بهبود میبخشد. همچنین پسآزمونهای ارزیابی ریسک بازار VaR و CVaR با استفاده از آزمون کوپیک و DQ، شواهدی از برآورد بیشازحد یا کمترازحد ریسک را نشان نمیدهد.