استفاده از سامانه پاشنده مایه تلقیح سویا در ردیف‌کار نیوماتیک

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

2 دانشگاه صنعت نفت

3

doi
10.22034/jam.2023.16013
چکیده

کشت سویا در بین دانه‌های روغنی به‌دلیل تثبیت بیولوژیک نیتروژن از طریق ایجاد همزیستی با باکتری‌های ریزوبیوم و افزایش حاصلخیزی خاک از جایگاه مهمی برخوردار و یکی از منابع مهم تأمین پروتئین و روغن اس ت. در روش‌ سنتی، آغشته کردن بذر به مایه تلقیح به‌صورت دستی انجام می‌شود که باعث بالا بردن مصرف انرژی و هزینه‌های کارگری و طولانی شدن فاصله آغشته‌سازی بذر تا کاشت می‌شود که در این فاصله زمانی بخصوص در مناطق گرم، اکثر باکتری‌های تولیدکننده ریزوبیوم از بین خواهند رفت. در این تحقیق، سامانه‌ای برای پاشش مستقیم محلول مایه تلقیح روی ردیف‌کار نیوماتیک چهار ردیفه (8 خط کشت) طراحی و ساخته شد و در شرایط آزمایشگاهی ارزیابی گردید. آزمایش در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی و به‌صورت فاکتوریل دو عامل سرعت پیشروی (سه سطح 6/3، 2/5 و 2/7 کیلومتر بر ساعت) و دبی نازل (سه سطح 200،300 و 400 میلی‌لیتر بر دقیقه) در سه تکرار بود. نتایج نشان داد که متوسط درصد پوشش دهی بذور 11/88 درصد است؛ سرعت‌های پیشروی 6/3 و 2/5 کیلومتر در ساعت با 7/89 و 7/88 درصد نسبت به‌سرعت 2/7 کیلومتر در ساعت با درصد پوشش دهی 8/84 درصد ارجحیت داشت. دبی خروجی نازل‌ها بر درصد نکاشت و چند کاشت بذور اختلاف معنی‌داری را نشان نداد ولی اثر سرعت‌های پیشروی 2/7 و 2/5 نسبت به 6/3 کیلومتر بر ساعت این درصدها را افزایش داد. یکنواختی طولی کاشت بذر در دو سرعت 6/3 و 2/5 کیلومتر بر ساعت به‌ترتیب با 9/90 و 5/88 درصد از نظر آماری با یکدیگر اختلاف معنی‌داری را نشان نداد ولی با سرعت 2/7 کیلومتر بر ساعت در سطح 5% معنی‌دار بود. در کل، با افزایش سرعت پیشروی میزان یکنواختی کاشت طولی بذر کاهش یافت؛ بنابراین استفاده از ردیف‌کار نیوماتیک مجهز به سامانه پاششی مایه تلقیح به‌دلیل کاهش درصد نکاشت و چند کاشت پائین، پوشش‌دهی مناسب مایه تلقیح و یکنواختی پاشش قابل توصیه است.