فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مطالعه حاضر با هدف بررسی تکامل خاک در خاکرخ‌های توسعه‌یافته از مواد مادری آذرین و رسوبی شمال کرمان انجام شده است. جهت نیل به هدف مذکور تعداد 4 خاکرخ در منطقه مورد مطالعه حفر و تشریح گردید و نمونه‌های خاک جهت انجام آزمایشات فیزیکوشیمیایی و بررسی عوارض میکرومورفولوژیک برداشت شدند. مقادیر اکسیدهای اصلی توسط دستگاه ICP-OES اندازه‌گیری شد. میزان تکامل خاکرخ‌های مورد مطالعه با استفاده از شاخص‌های رنگ، تجمع رس، مقادیر آهن و شاخص‌های ژئوشیمیایی ارزیابی شد.  خاکرخ‌های مطالعاتی در راسته اریدی‌سول بوده که غالبا دارای افق‌های کلسیک، ژیپسیک و آرجیلیک می‌باشند. میانگین مقادیر آهن پدوژنیک، آزاد، بلوری و فعال در نمونه‌های مورد مطالعه به ترتیب برابر با 4/9، 5/0، 8/8 گرم بر کیلوگرم و 06/0 می‌باشد. مقادیر شاخص‌های تجمع رس و آهن به ترتیب از مقدار 17 در خاکرخ 3 تا 5/76 در خاکرخ 2 و مقدار 24344 در خاکرخ 2 تا 2788 در خاکرخ 3 به‌دست آمد. نتایج بیانگر همبستگی در سطح 99 درصد بین مقادیر آهن و شاخص‌های رنگ بود. میانگین وزنی اکسیدهای اصلی افزایش محسوسی در خاکرخ‌های 1 و 3 نسبت به سایر خاکرخ‌ها داشت. تمامی شاخص‌های ژئوشیمیایی، به جز WIP، شدت هوادیدگی بالاتری را در خاکرخ‌های 1 و 3 نشان دادند.  نتایج بررسی شاخص‌های رنگ، تجمع اکسید آهن و رس و شاخص‌های ژئوشیمیایی CIW، CIA،PWI ، V، PIA، STI و R در منطقه مطالعاتی تکامل بالاتر خاکرخ‌ 3 در مقایسه با سایر خاکرخ‌ها را اثبات کرد. تفاوت محسوسی در شدت هوادیدگی با تغییر مواد مادری مشاهده نشد. بنابراین تغییرات در میزان تکامل خاکرخ‌های مطالعاتی نتیجه تأثیر متقابل نوع موادمادری و عوامل و فرایندهای خاکسازی می‌باشند.