طراحی و اعتبارسنجی مدل آموزش بهداشت، ایمنی، محیط‌زیست و انرژی در صنایع معدنی

نویسندگان

1 استاد تمام، رئیس کرسی یونسکو در آموزش محیط زیست، دانشگاه پیام نور تهران جنوب، تهران

2 استادیار، گروه آموزش بهداشت و ارتقا سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران

3 دانشجوی دکتری، آموزش محیط‌زیست، دانشگاه پیام نور تهران جنوب، تهران

4 دانشیار، مرکز تحقیقات آلودگی هوا، گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران

doi
10.30479/jmre.2019.10720.1271
چکیده

هدف از این پژوهش کاربردی، طراحی و تبیین مدل آموزش بهداشت، ایمنی، محیط‌زیست و انرژی در صنایع معدنی بوده و از منظر شیوه، ‌گردآوری اطلاعات آمیخته است. جامعه آماری تحقیق تمامی متخصصان آموزش بهداشت، ایمنی و محیط‌زیست بودند که با روش نمونه‌گیری هدفمند و در دسترس، 38 نفر موردبررسی واقع‌شدند. داده‌ها با پرسش‌نامه محقق‌ساخته (48 گویه) جمع‌آوری شد. روایی صوری و محتوایی ابزار توسط متخصصان و پایایی آن با آلفای کرونباخ تایید وتجزیه ‌وتحلیل داده‌ها با روش‌های تحلیل عاملی اکتشافی و مدل‌سازی معادلات ساختاری با روش کمترین مربعات جزیی یا PLS، انجام‌شد. یافته‌ها نشان داد که فرآیند آموزشی دارای چهار مولفه نیازسنجی آموزشی، طراحی برنامه آموزشی، اجرای فرایند آموزش و ارزشیابی فرآیند آموزش است که بر بهره‌وری آموزش‌های بهداشت، ایمنی، محیط‌زیست و انرژی در صنایع معدنی تأثیرگذار هستند. درصد واریانس هرکدام از این مولفه‌ها به‌ترتیب 0/565 ،0/593، 0/602، 0/773 به‌دست آمد. هم‌‌چنین این مولفه‌ها توانستند باهم، 0/543 درصد واریانس بهره‌وری آموزش را تبیین کنند که حاکی از مدل برازش مناسب است. اندازه اثر استخراج‌شده نیز نشان داد اجرای آموزش‌ها (39/169) بیشترین تاثیر را بر بهره‌وری آموزشی داشته است. مقادیر t در تمامی مسیرهای مدل از 1/96 بیشتر و تمامی فرضیه‌های پژوهش، تایید شد. با توجه به نتایج حاصله، مدل طراحی‌شده از برازش مناسب برخوردار بوده و قابل‌اجرا در آموزش‌های بهداشت، ایمنی، محیط‌زیست و انرژی صنایع معدنی است و می‌تواند در فراهم‌آوردن راهنمای بهبود فرآیند آموزش به‌منظور دستیابی به بهره‌وری آموزشی باهدف اثربخشی و کارآمدی استفاده شود.