بررسی کارایی مصرف آب و ویژگی‌های رشد گندم تحت تأثیر کاربرد خاکی و محلول‌پاشی کود آلی زرگرین در شرایط خشکی

نویسندگان

1 مرکز نوآوری گروه صنعتی پژوهشی فرهیختگان زرنام، استان البرز، شهر هشتگرد، ایران

2 دانشیار گروه مرتع و آبخیزداری (مهندسی طبیعت)، دانشکده کشاورزی ، دانشگاه فسا، فسا، ایران.

3 بخش علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز

4 مرکز نوآوری گروه صنعتی پژوهشی فرهیختگان زرنام، استان البرز، شهر هشتگرد، ایران.

doi
10.22059/ijswr.2023.351246.669397
چکیده

با هدف بررسی کاربرد خاکی و محلول‌پاشی کود آلی زرگرین بر کارآیی مصرف آب، عملکرد و اجزای عملکرد گندم در شرایط تنش خشکی دو آزمایش فاکتوریل مجزا با طرح کاملا تصادفی (سه تکرار) در گلخانه انجام شد. تیمارها در آزمایش اول چهار سطح محلول‌پاشی کود (صفر، 5/2، 5 و 5/7 لیتر در هزار) و سه سطح رطوبتی (ظرفیت مزرعه، 75 و 50 درصد ظرفیت مزرعه (FC)) و در آزمایش دوم چهار سطح کاربرد خاکی (صفر، 5، 10 و 20 لیتر در هکتار) و سطوح رطوبتی مذکور بود. شاخص سبزینگی، تعداد پنجه، تعداد و ارتفاع سنبله، تعداد دانه در سنبله، ارتفاع گیاه، وزن تر و خشک اندازه‌گیری و کارایی مصرف آب محاسبه شد. هر دو شیوه کاربرد خاکی و محلول‌پاشی سبب افزایش عملکرد دانه، وزن خشک گیاه، شاخص سبزینگی و کارایی مصرف آب در مقایسه با شاهد شدند. کاربرد 20 لیتر در هکتار کود، سبب افزایش 13 درصدی تعداد سنبله و کاربرد 5 تا 20 لیتر در هکتار به‌ترتیب سبب افزایش 22 تا 31 درصدی تعداد دانه در سنبله شدند. تعداد دانه در سنبله با محلول‌پاشی 5/7 لیتر در هزار  افزایش یافت. بیشترین شاخص سبزینگی (افزایش 38 درصدی در تیمار 0.75FC) و کارایی مصرف آب (55/0 گرم بر لیتر در شرایط 0.5FC) با کاربرد 20 لیتر در هکتار کود مشاهده شد. کاربرد کود در شرایط خشکی از کاهش وزن خشک جلوگیری کرده و کاربرد خاکی موثرتر بود. کاربرد کود سبب افزایش رشد/عملکرد گیاه شده و می‌توان از آن برای بهبود کمیت/کیفیت محصول به‌ویژه در مناطق خشک/نیمه‌خشک استفاده نمود.