تاثیر کم آبیاری به روش تنظیم شده و خشکی موضعی ریشه بر عملکرد، اجزاء عملکرد و بهره‌وری مصرف آب گلرنگ در شرایط اقلیمی خوزستان

نویسندگان

1 گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی آب و محیط‌زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران

2 گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی آب و محیط‌زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران

3 گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده مهندسی آب و محیط‌زیست، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران

4 گروه آبیاری و زهکشی، دانشکده علوم و مهندسی آب، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

5 گروه تولید و ژنتیک گیـاهی، دانشـگاه علـوم کشـاورزی و منـابع طبیعی خوزستان، اهواز، ایران

doi
10.22059/ijswr.2023.354250.669435
چکیده

 گلرنگ (Carthamus tinctorius L) یک محصول دانه روغنی چند منظوره است که عمدتاً برای تولید روغن خوراکی با کیفیت بالا و غنی از اسیدهای چرب غیر اشباع، به طور گسترده در مناطق خشک و نیمه‌خشک کشت می‌شود‌. هدف از این مطالعه، بررسی اثر روش‌های کم‌آبیاری )تنظیم‌شده RDI و خشکی موضعی ریشه PRD ( بر عملکرد، اجزاء عملکرد و بهره‌وری مصرف آب گلرنگ می‌باشد که در دو فصل زراعی 1400-1399 و 1401-1400 در دانشـگاه کشـاورزی و منـابع طبیعـی خوزسـتان در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با یک تیمار شاهد (آبیاری معمولی) و چهار تیمار کم آبیاری در چهار تکرار انجام شد. نتایج نشان داد، روش‌های مختلف کم‌آبیاری اثر کاهشی معنی‌داری بر صفات ارتفاع گیاه، تعداد دانه در طبق، وزن هزاردانه، عملکرد دانه، عملکرد بیولوژیکی و عملکرد روغن داشت. در مقایسه تیمارهای کم‌آبیاری RDI80 و PRD80 بیشترین عملکرد دانه (4/3 تن در هکتار) و عملکرد روغن (7/845 کیلوگرم در هکتار) و همچنین بالاترین مقدار شاخص بهره‌وری مصرف آب از تیمار RDI80 حاصل شد. همچنین در مقایسه تیمارهای RDI60 و PRD60 بیشترین عملکرد دانه (2/2 تن در هکتار) و عملکرد روغن (584 کیلوگرم در هکتار) از تیمار PRD60 بدست آمد. بنابراین با توجه به نتایج بدست آمده می‌توان استفاده از روش کم آبیاری تنظیم‌شده RDI80 برای کاهش 20 درصد و روش کم‌آبیاری خشکی موضعی ریشه PRD60 برای 40 درصد صرفه جویی در مصرف آب برای کشت گلرنگ در مناطق گرم و خشک با محدودیت منابع آبی توصیه کرد.