فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه فرسایش آبی یکی از شکل‌های مهم تخریب طبیعت به شمار می‌رود و معضلات ناشی از آن از مشکلات جدایی‌ناپذیر حوزه‌های آبخیز‌ کشور است. در بین عوامل متعدد محیطی موثر بر فرسایش‌پذیری خاک سنگ‌شناسی، توپوگرافی و اقلیم از مهمترین عوامل موثر در فرسایش‌پذیری خاک می‌باشند. هدف از این پژوهش بررسی خصوصیات خاک شامل تعداد موثر قطره (NDI)، میانگین وزنی قطر خاکدانه‌ها (MWD)، مقاومت فروروی خاک (PR)، چسبندگی خاک (COH)، هدایت اشباع (Ks) و شاخص فرسایش‌پذیری خاک (K) می‌باشد. بنابراین شش جنس‌سنگ (گرانیت، آهک، افیولیت، شیل، مارن و ماسه سنگ) در استان خراسان رضوی انتخاب شد و نمونه‌برداری در سه کلاس شیب 10-0، 25-10 و بیشتر از 25 درصد در سال 1400 انجام شد. به منظور مقایسه فرسایش‌پذیری خاک در جنس‌سنگ‌های مشابه در اقلیم مختلف، جنس‌سنگ آهک در شهرستان طبس (اقلیم خشک) انتخاب شد. نتایج نشان داد میانگین شاخص‌ فرسایش‌پذیری خاک و سایر شاخص‌ها در جنس‌سنگ‌های مختلف دارای تفاوت معنی‌داری می‌باشند (001/0P<). نتایج اندازه‌گیری شاخص فرسایش‌پذیری خاک در شیب‌های مختلف نشان‌دهنده عدم معنی‌داری شاخص فرسایش‌پذیری در سه کلاس شیب بود (05/0,p<893/0=sig). فرسایش‌پذیری خاک در آب‌ و ‌هوای مختلف در جنس‌سنگ مشابه آهک با مقدار83/0 در جنس‌سنگ آهک طبس و 96/0 تن هکتار ساعت بر هکتار مگاژول میلی‌متر در جنس‌سنگ آهک سرخس، نشان داد، فرسایش‌پذیری خاک در آب‌ و‌ هوای مختلف دارای تفاوت معنی‌داری می‎باشد (05/0,p<023/0=sig). نتایج اندازه‌گیری شاخص CSEI نشان داد بیشترین مقدار کاهش فرسایش‌پذیری منعکس شده توسط این شاخص در جنس‌سنگ گرانیت با میزان 64 درصد و کمترین مقدار آن در جنس‌سنگ شیل با مقدار 25 درصد می‌باشد.