فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

طلای زواریان در کمربند ماگمائی ارومیه-دختر و مجموعه آتشفشانی میوسن زیرین واقع است. این سامانه بخشی از توالی آتشفشانی-رسوبی حوضه قم می‌باشد که به‌صورت مخروط آتشفشانی درون‌قاره‌ای، در یک محیط کششی تشکیل شده‌ است. کانه‏زائی طلا در این پهنه، عمدتاً به‌صورت دانه‌پراکنده و شکافه‌پرکن بیشترین ارتباط رابا واحدهای به‌شدت سیلیسی (رگه‌ها)، برش هیدروترمالی و سولفیددار (پیریت-کالکوپیریت) نشان‌ می‌دهد. عناصر مولیبدن، بیسموت، آرسنیک، آنتیموان، نقره، کادمیوم و مس بیشترین همبستگی را با طلا نشان می‌دهند که از یک‌طرف به‌نقش کمپلکس‌های بی‏سولفیدی و از طرف دیگر به‌نقش سیالات ماگمائی در تشکیل آن، اشاره دارند. دگرسانی هیدروترمالی، غالبا در جوار و درون توده‌های نفوذی و در امتداد شکستگی‌ها با روند تقریباً شمال خاوری- جنوب باختری گسترش دارند، اگرچه شدت آن در اطراف بخش‌های سیلیسی بیشتر است. این سامانه با ایجاد انواع دگرسانی مرتبط با توده نفوذی فعالیت خود را آغاز نموده و با دگرسانی سیلیسی-اکسیدی در امتداد شکستگی‌ها اولین فاز از کانه‌زائی را ایجاد می‌نماید. کانه‌زائی با برش‌های هیدروترمالی و نفوذ سیالات هیدروترمالی حاوی سولفیدهای مس تداوم و با سولفیدی شدن و ته‌نشست اصلی کانه‌زائی طلا در حفرات و شکستگی‌ها خاتمه می‌یابد. بنابراین، ویژگی‌های این کانه‏زائی بیشترین شباهت را با کانسارهای اپی‌ترمال مرتبط با توده‌های نیمه‌عمیق از نوع اپی‌ترمال سولفیداسیون بالا نشان می‌دهد.