مقایسه عملکرد الگوریتم‏های تکاملی NSGAIIو SPEA2 در انتخاب پرتفولیوی بهینه در بورس اوراق بهادار تهران

نویسندگان

1 استادیار، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده اقتصاد و مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

2 کارشناسی ارشد، گروه مدیریت کسب‌وکار، دانشکده اقتصاد و مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.

doi
10.22059/frj.2022.330024.1007237
چکیده

هدف: هدف این پژوهش، مقایسه عملکرد دو الگوریتم‌ از الگوریتم‌های بهینه‌سازی تکاملی چندهدفه، شامل الگوریتم ژنتیک مرتب‌سازی نامغلوب (NSGAII) و الگوریتم تکاملی قدرت پارتو بهبودیافته (SPEA2) در دو رویکرد میانگین ـ واریانس و میانگین ـ نیمه‌واریانس برای انتخاب پرتفولیوی بهینه سهام در بورس اوراق بهادار تهران است. روش: این پژوهش با استفاده از داده‌های 241سهم در یک بازه زمانی 174 ماهه (از مهر 1385 تا پایان اسفند 1399) در بورس اوراق بهادار تهران صورت گرفته است. پس از طراحی الگوریتم‌های مدنظر و انتخاب پرتفولیوی بهینه بر اساس آن‌ها، با استفاده از نسبت شارپ و آزمون مقایسه میانگین‌ها، عملکرد این پرتفولیوها در مقاطع زمانی سه‌ماهه ارزیابی و مقایسه شدند. یافته‌ها: با انجام آزمون فرضیه، روی نسبت شارپ پرتفولیوهای تشکیل‌شده طبق الگوریتم‌های پژوهش، مشخص شد که الگوریتم SPEA2 نسبت به الگوریتم NSGAII عملکرد بهتری دارد. با انجام آزمون برگشت (بک تست) با داده‌های واقعی سه‌ماهه منتهی به پایان سال 1400 این یافته تأیید شد. همچنین نتایج حاصل از آزمون مقاومت، برتری الگوریتم SPEA2 به‌عنوان الگوریتم برتر در این پژوهش را نسبت به مدل سنتی مارکوویتز تأیید کرد. نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که الگوریتم SPEA2 نسبت به الگوریتم NSGAII در هر دو رویکرد میانگین ـ واریانس و میانگین ـ نیمه‌واریانس برای انتخاب پرتفولیوی بهینه عملکرد بهتری است.