فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: خلق نقدینگی یکی از کارکردهای بانک بر اساس تئوری واسطه‌گری مالی است. هدف از این مقاله با توجه به وضعیت خاص کشور، بررسی تأثیر شوک‌های قیمت نفت و همچنین، تحریم‌های اقتصادی بر خلق نقدینگی بانک‌های ایرانی است. روش: این پژوهش در چارچوب غیرخطی با استفاده از مدل‌های رگرسیون انتقال هموار پنل (PSTR) اجرا شده است. یافته‌ها: نتایج پژوهش نشان داد که الگوی آستانه‌ای انتقال هموار قابلیت دارد که تأثیر شوک‌های قیمت نفت و تحریم‌های اقتصادی توضیح دهد. شوک‌های منفی قیمت نفت، دارای تأثیرهای منفی بر خلق نقدینگی درون ترازنامه و نیز، خلق نقدینگی کل بانک‌های بزرگ است؛ اما اثر آن بر بانک‌های کوچک‌تر مثبت است. آثار شوک‌های مثبت قیمت نفت، فقط بر خلق نقدینگی درون ترازنامه بانک‌های کوچک‌تر معنادار است (اثر منفی). پس از بررسی شوک‌های میانگین قیمت نفت، نتایج نشان داد که شوک‌های قیمت نفت دارای تأثیر منفی بر خلق نقدینگی بانک‌های بزرگ است و در مقابل بر بانک‌های کوچک‌تر اثر معناداری ندارد؛ اما تحریم‌های اقتصادی بر خلق نقدینگی بانک‌های بزرگ تأثیر مثبتی دارد و اغلب بر بانک‌های کوچک‌تر تأثیر منفی معناداری می‌گذارد. نتیجه‌گیری: به‌طور کلی نتایج نشان داده است که اثر شوک‌های منفی قیمت نفت بر خلق نقدینگی بانک‌ها، به‌دلیل اثرگذاری آنها بر بانک‌های بزرگ، بیشتر از اثر شوک‌های مثبت قیمت نفت و تحریم‌های اقتصادی است و می‌بایست برای جبران اثرهای منفی آن در بانک‌ها سازوکارهایی ایجاد شود.