بازخوانی مبانی اسلامی در حمایت از حقوق اقتصادی شهروندان در مقابل کسری بودجه

نویسندگان

1 گروه حقوق عمومی، دانشکده حقوق، دانشگاه قم، قم، ایران.

2 گروه حقوق عمومی، دانشکده حقوق، دانشگاه قم، قم، ایران.

doi
10.22034/ejs.2025.506231.2037
چکیده

زمینه و هدف: امر کسری بودجه در ادبیات اسلامی به دلیل آسیب­هایی که در حقوق اقتصادی مردم ایجاد می­کند، امری مضموم است. در همین راستا، در این نوشتار بر آن هستیم تا با مداقه در مبانی اسلامی در این حوزه، به آن دست یابیم که مبانی اسلامی حمایت از حقوق اقتصادی شهروندان در مقابل کسری بودجه کدامند؟ مواد و روش­ها: این تحقیق از نوع نظری بوده و روش تحقیق به صورت توصیفی – تحلیلی است و روش جمع­آوری اطلاعات به صورت کتابخانه­ای است و با مراجعه به اسناد، کتب و مقالات صورت گرفته است. ملاحظات اخلاقی: در تحقیق حاضر، اصل امانتداری، صداقت، بی­طرفی و اصالت اثر رعایت شده است. یافته­ها: حقوق اقتصادی شهروندان و بهره مندی از آن، از حقوق اولیه یک ملت می­باشد. اما کسری بودجه عواقب تلخ و ناگواری در احقاق این حقوق برای شهروندان ایجاد می­کند و آنها را از بسیاری از حقوق اقتصادی خود محروم می­کند. نتیجه: با استناد به ادله­ای اعم از آیات، روایات، دلیل عقل، قواعد فقهی نظیر قاعدۀ «بیت المال معد للمصالح» و قاعدۀ «حفظ نظام» و همچنین اصل عدالت، حمایت از حقوق اقتصادی شهروندان در مقابل کسری بودجه ضرورت می­یابد.