سنگهای داسیتی جنوب جلفا (آذربایجان شرقی): دما-فشارسنجی آمفیبول و پلاژیوکلاز و بررسی شرایط تبلور
نویسندگان
1 استادیار، دانشکده علوم زمین، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
2 کارشناسی ارشد، دانشکده علوم زمین، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
3 استادیار، دانشکده علوم زمین، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
doi
10.22071/gsj.2019.188345.1662چکیده
سنگهای آتشفشانی داسیتی (الیگوسن) در جنوب جلفا (آذربایجان شرقی) رخنمون گستردهای دارند. این سنگها اغلب بافت پورفیری تا هیالوپورفیری و ترکیب کانیشناسی پلاژیوکلاز، آمفیبول، کوارتز و بیوتیت دارند. دادههای شیمیایی نقطهای کانیها (EPMA)، حاکی از منطقهبندی نوسانی و تنوع شیمیایی آمفیبولها (پارگازیت و ادنیت) است. بلورهای پلاژیوکلاز نیز اغلب زونینگ نوسانی داشته و ترکیب آندزین (An=29-51%) دارند. در این تحقیق، محاسبات دما-فشارسنجی به روشهای مختلف بر روی کانیهای آمفیبول و پلاژیوکلاز انجام شده است. مطابق نتایج فشارسنجی، پلاژیوکلازها فشار 5 تا 8 کیلوبار و آمفیبولها محدودههای مختلف فشار 5/1 تا 3 و 5 تا 9 کیلوبار را نشان میدهند. همچنین، از نظر دماسنجی، پلاژیوکلازها دمای 1020 تا 1050 درجه سانتیگراد و آمفیبولها دمای 850 تا 900 درجه سانتیگراد را نشان میدهند. بر اساس نتایج فشارسنجی، تبلور و رشد کانیها در اتاقهای ماگمایی اعماق مختلف صورت گرفته است. برخی از آمفیبولها در پوسته تحتانی شروع به تبلور نموده و رشد متعاقب آنها با صعود ماگما تا پوسته میانی رخ داده است در حالیکه برخی دیگر در اعماق پوسته فوقانی متبلور شدهاند. کنار هم قرار گرفتن کانیهای اعماق مختلف در داسیتها را میتوان به اختلاط مذابها در اتاقهای ماگمایی کم عمق نسبت داد.