فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سلنیوم یکی از عناصر ضروری کم­مصرف برای انسان است. از آنجایی که میزان سلنیوم موجود در گیاه با مقدار آن در خاک ارتباط دارد و همچنین عوامل فیزیکی و شیمیایی خاک بر میزان سلنیوم جذب شده توسط گیاه در خاک تأثیر می‌گذارد؛ بنابراین بررسی ارتباط بین جذب سلنیوم توسط گیاه و ویژگی‌های فیزیکی و شیمایی خاک بسیار مهم است. در این مطالعه، ابتدا روش­های مختلف استخراج سلنیوم جهت تعیین غلظت آن در خاک و گیاه برنج در دشت سیلاخور استان لرستان در سال 1400 بررسی و سپس همبستگی بین ویژگی­های خاک و میزان سلنیوم خاک و جذب آن توسط دانه برنج مورد بررسی قرار گرفت. در ادامه، ارتباط بین ویژگی‌هایی از خاک که با میزان سلنیوم گیاه، همبستگی معنی­داری داشت با میزان سلنیوم موجود در دانه بررسی شد. نتایج نشان داد که سلنیوم قابل استخراج با عصاره گیر مونو پتاسیم فسفات (KH2PO4)  همبستگی معنی­داری با سلنیوم قابل جذب گیاه داشت   و می تواند به عنوان عصاره‌گیر برتر جهت استخراج سلنیوم قابل جذب توسط گیاه در خاک استفاده شود. همبستگی معنی­داری بین سلنیوم خاک و برخی خصوصیات خاک مثل میزان کربن آلی (*547/0-)، میزان کربنات کلسیم (**648/0)، درصد رس (*519/0-) و غلظت سولفات (*275/0-) مشاهده شد. ضریب رگرسیون بین ویژگی­های خاک و سلنیوم خاک و گیاه به ترتیب 72/0 و 68/0 بود. غلظت سلنیوم دانه برنج در منطقه بین 016/1 تا 985/1 میلی­گرم بر کیلوگرم بود. همچنین غلظت سلنیوم قابل جذب در خاک­های این منطقه بین 17/0 تا 52/0 میلی­گرم بر کیلوگرم بود که نشان­دهنده این است که در خاک­های زیر کشت برنج در دست سیلاخور استان لرستان کمبود سلنیوم وجود ندارد.