فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: صندوق‌های سرمایه‌گذاری ایران، طی سال‌های 1390 تا 1396، سالانه به‌طور متوسط 330 درصد گردش معاملاتی داشته‌اند. انجام معاملات آن هم در ابعاد بزرگ، هزینه‌های معاملاتی شایان توجهی را به سرمایه‌گذاران تحمیل می‌کند؛ اما همیشه به سود منجر نمی‌شود. هدف این پژوهش، تخمین هزینه‌های معاملاتی صندوق‌های سرمایه‌گذاری ایران و کشف رابطه این هزینه‌ها با عملکرد صندوق‌هاست. روش: علاوه بر مالیات و کارمزد که شناخته‌شده‌تر هستند، هزینه‌های ناشی از شکاف مظنه خرید و فروش و هزینه‌های ناشی از معاملات بزرگ (اثر قیمتی) نیز وجود دارد که محاسبات آنها پیچیده‌تر است. در این پژوهش، به‌کمک داده‌های با تواتر بالای معاملات سهام و دفتر سفارش‌ها و همچنین، اطلاعات صورت‌های مالی فصلی 15 صندوق سرمایه‌گذاری سهامی در ایران که به‌صورت دستی جمع‌آوری و استفاده شده‌اند، دو هزینه یادشده برآورد شد؛ سپس به بررسی اثر هزینه‌های معاملاتی روی بازدهی تعدیل‌شده با ریسک صندوق‌ها (آلفای چهار عاملی) پرداخته شد. یافته‌ها: صندوق‌های تحت مطالعه‌، سالانه به‌طور متوسط معادل 11 درصد ارزش صندوق را صرف مجموع هزینه‌های معاملاتی ناشی از معاملات سهام بورسی می‌کنند. این مقدار، در مقایسه با بازدهی سالانه صندوق‌ها در بازه زمانی تحقیق که معادل 6/15 درصد است، چشمگیر تلقی می‌شود. همچنین در کل بازه زمانی مورد مطالعه، رابطه معناداری بین هزینه‌های معاملاتی و عملکرد صندوق‌ها وجود ندارد، هرچند که در زیربازه سال‌های 1392 تا 1393، این اثر منفی و معنادار به‌دست آمده است. نتیجه‌گیری: معاملات زیاد مدیران صندوق‌های سرمایه‌گذاری در ایران، قادر نیست عملکرد آنها را بهبود دهد و در بهترین حالت، هزینه‌های معاملاتی را پوشش می‌دهد.