پتروژنز پیکره های اسیدی قوشچی، بر اساس سن‌سنجی U-Pb زیرکن ها و ژئوشیمی ایزتوپی، شمال باختر ایران

نویسندگان

1 استادیار، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 استاد، گروه علوم زمین و محیط زیست، دانشگاهLM ، مونیخ، آلمان

doi
10.22071/gsj.2019.198126.1690
چکیده

درون سنگ‌های مافیک کمپلکس قوشچی (واقع در 70 کیلومتری شمال شهر ارومیه) پیکره‌های اسیدی با ماهیت آلکالی گرانیتی نفوذ یافته‌اند. این محدوده بخشی از زون سنندج-سیرجان با پی‌سنگ دگرگونی به سن پرکامبرین است. این پیکره‌های کوچک گرانیتی دارای مقادیر بالایی از K2O و SiO2 ( بیش از 70 wt% ) هستند. سن سنجی به روش U-Pb دانه‌های زیرکن، حدود Ma 2/2 ± 4/303 تعیین شد که فعالیت ماگمای اواخر کربونیفر - اوایل پرمین را نشان می‌دهد. حضور هسته‌های قدیمی با سن بین 400 تا 600 میلیون سال در برخی زیرکن‌ها، بیانگر حضور سنگ منشاءهای قدیمی‌تر برای سنگ‌های مورد مطالعه است. بر اساس آزمایشات ایزوتوپی سنگ کل، این پیکره‌ها دارای مقدار 3/1- Nd (t) = با11/1TDM = است. این داده‌ها گویای تشکیل آن از ذوب بخشی پوسته اولیه (با سن نئوپروتروزوئیک-کامبرین) در اوایل پرمین است. مقادیر 87Sr/86Sr = 0.752348 و -1.4 =εNd سنگ کل و مقادیر Th/U (بیشتر از 0.5) در زیرکن‌های این توده، مشارکت مواد پوسته‌ای و اندکی ماگمای گوشته‌ای را در ژنز این سنگ‌ها نشان می‌دهد. با توجه به ترکیب کانی‌شناسی یکسان و همسن بودن این پیکره‌های کوچک اسیدی با توده گرانیتی قوشچی استنباط می‌گردد که ارتباط ژنتیکی با گرانیت قوشچی داشته و همانند آن از نوع A هستند.