فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در خاک‌های آهکی غالباً کمبود فسفر وجود دارد. به منظور بررسی اثر ماده آلی و گوگرد عنصری بر فراهمی و توزیع فسفر در دو خاک آهکی با بافت (لوم‌رسی و شنی‌لومی) و غلظت آهن و آلومینیوم کل متفاوت، مطالعات انکوباسیونی به مدت دوازده هفته در آزمایشگاه خاکشناسی دانشگاه ملایر در سال 1398 انجام شد. تیمارها شامل تیمار ساده کود گوسفندی (کود آلی) (صفر و دو درصد)، گوگرد عنصری (صفر، 25/0 و 5/0 درصد) و تیمار‌های تلفیقی کود آلی و گوگرد عنصری در حضور باکتری تیوباسیلوس می‌باشد. هر هفته غلظت فسفر فراهم خاک‌های شاهد و تیمار شده و همچنین در انتهای دوره انکوباسیون، EC، pH، درصد کربنات کلسیم معادل و گچ و اجزاء معدنی فسفر اندازه‌گیری شد. در انتهای دوره انکوباسیون در هر دو خاک تیمارشده، EC و درصد گچ افزایش یافت. حضور کود آلی باعث کاهش درصد گچ و افزایش غلظت فسفر فراهم خاک‌ها شد. در خاک لومی‌رسی تیمار شده با سطوح 25/0 و 5/0 درصد گوگرد عنصری، افزودن کود آلی، باعث کاهش سرعت تغییر شکل فسفر (ضریب b معادله توانی)، به ترتیب از 226/0 به 153/0 و از 168/0 به 154/0 میلی‌گرم بر کیلوگرم در هفته و در خاک شنی‌لومی باعث افزایش، به ترتیب از 129/0 به 161/0 و از 125/0 به 184/0 میلی‌گرم بر کیلوگرم در هفته شد. در هر دو خاک، تیمارهای ساده و تلفیقی موجب افزایش جزء دی‌کلسیم فسفات و کاهش جزء اکتاکلسیم فسفات و تیمار تلفیقی موجب کاهش جزء آپاتیت شد. در خاک شنی‌لومی، تیمارهای ساده و تلفیقی باعث افزایش جزء فسفات آلومینیوم شد. نتایج نشان داد در هر دو خاک، تیمار تلفیقی کود آلی با 25/0 درصد گوگرد عنصری موجب افزایش فراهمی فسفر شد و با وجود تثبیت فسفر در خاک شنی لومی، به دلیل آهن و آلومینیوم کل زیاد، ماده آلی باعث افزایش فراهمی فسفر این خاک شد.