فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

برای تعیین واکنش رودخانه بر ورود آلایندهها استفاده از مدلهای ریاضی ضروری است. این مدلها قادرند اثر آلایندههای موجود و آتی را شبیه‌سازی نموده و تصمیمگیریهای مرتبط را تسهیل می‌نمایند. در این مطالعه بهمنظور بررسی کیفیت آب رودخانه دز در جنوب غربی ایران و شبیهسازی اثر زهکش‌های اصلی تغذیه‌کننده آن بر کیفیت رودخانه از مدل هیدرولیکی  HEC-RAS استفاده شد. در این راستا مسیر رودخانه از محل سد انحرافی تا پایین‌دست زهکش لوره (بحرانیترین بازه رودخانه دز از نظر آبدهی) پیمایش و هفت ایستگاه نمونه‌برداری در طول رودخانه و شش ایستگاه در محل ورود زهکشها به رودخانه شناسایی و نمونهبرداری کیفی طی یک دوره هفت ماهه از اسفند ماه 1396 تا شهریور ماه 1397 برداشت و آنالیز شد. نمونههای‌ کیفی اندازهگیری‌شده با مقادیر شبیه‌سازی شده با استفاده از مدل HEC RAS و شاخص کیفیت استاندارد NSFWQI  مقایسه شد. نتایج شبیهسازی به‌دست آمده بیانگر عدم خودپالایی پارامترهای کیفی در این بازه رودخانه دز طی دوره زمانی هفت ماهه مورد مطالعه، به‌دلیل ورود زهابها و دبی پایین رودخانه میباشد. همچنین در این بازه زمانی که مصادف با شرایط خشکسالی رودخانه بوده، نتایج آنالیز پارامترهای اندازهگیری شده توسط شاخص NSFWQI حاکی از آن است که در نیمه اول بازه رودخانه شاخص کیفیت کمتر از 68 و بیانگر کیفیت متوسط بوده و در نیمه دوم بازه رودخانه شاخص کیفیت کمتر از 50 و بیانگر کیفیت بد می‌باشد. این روند کاهشی شاخص کیفیت، با روند متغیرهای کیفی شبیه‌سازی با مدل HEC-RAS همخوانی داشته و حاکی از عدم خودپالایی نسبی رودخانه در بازه مورد مطالعه می‌باشد.