فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تهیه نقشه یکپارچه رطوبت خاک با وضوح مکانی بالا و کیفیت مناسب اهمیت زیادی در مدیریت اراضی دارد. با توجه به کمبود ایستگاه‌های پایش در حوزه‌های آبخیز به‌ویژه در مناطق کوهستانی، مطالعات میدانی پایش رطوبت خاک فرآیندی زمان‌بر، پرهزینه و با خطا است. جهت دستیابی به روشی مناسب برای شبیه‌سازی مکانی و زمانی رطوبت‌ خاک در حوضه‌ آبریز مرغاب استان خوزستان با مساحت 690 کیلومترمربع، از مدل SWAT استفاده شد. از داده‌های هواشناسی روزانه ایستگاه باران‌سنجی بارانگرد و سینوپتیک ایذه و نقشه‌های خاک، کاربری اراضی و رقومی ارتفاع به‌عنوان ورودی مدل استفاده شد. جهت تحلیل حساسیت، واسنجی، عدم قطعیت و اعتبار‌سنجی مدل از برنامهSUFI-2  و آمار رواناب ایستگاه هیدرومتری جلوگیر- مرغاب استفاده گردید. سال‌های 2019 -2003 میلادی برای واسنجی و سال‌های 2002-1995 میلادی برای اعتبار‌سنجی مدل با سه سال دست‌گرمی 1994-1992 به کار گرفته شد. برای تعیین نکویی برازش مدل در شبیه‌سازی رواناب از ضرایب نش‌ساتکلیف (NSE) و ضریب تبیین (R2)، برای تعیین درجه عدم قطعیت از شاخص‌های P-Factor  وR-Factor  استفاده شد. با توجه به هیدروگراف‌های شبیه‌سازی‌شده و مشاهده‌ای رواناب ماهانه و معیارهای آماری، مدل SWAT در هر دو دوره واسنجی و اعتبارسنجی دارای نتایج خوب در شبیه‌سازی رواناب بود. مقادیر ضرایب NSE, R2،P-Factor  وR-Factor در دوره واسنجی به ترتیب 76/0، 73/0، 68/0 و62/0و در دوره اعتبار سنجی به ترتیب 73/0، 71/0، 60/0 و 65/0 بود. پس از واسنجی و اعتبار سنجی مدل، نقشه‌های رطوبت خاک در سری زمانی 2019-1995 استخراج گردید. نتایج نشان داد، مدل‌سازی SWAT ابزاری امیدوارکننده‌ای جهت شبیه‌سازی رطوبت خاک در حوضه آبریز با توزیع مکانی )مقیاس زیر حوضه و واحدهای پاسخ هیدرولوژی) و نیز زمانی )مقیاس ماهیانه و سالیانه) مناسب است.