اثر نوع، اندازه ذرات و سطوح کاربرد بیوچار بر برخی ویژگیهای فیزیکی در یک خاک لوم رسی سیلتی
نویسندگان
1 بخش علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2 بخش علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
3 بخش علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
4 بخش علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
doi
10.22059/ijswr.2022.345908.669320چکیده
کاربرد بیوچار به عنوان یک روش اصلاح ویژگیهای خاک در راستای کشاورزی پایدار پیشنهاد شده است. البته میزان این تاثیر به ویژگیهای خاک و بیوچار کاربردی بستگی دارد. هدف از این مطالعه بررسی اثرات منفرد و متقابل منابع، مقادیر و اندازه ذرات بیوچار بر جرم ویژه ظاهری خاک، پایداری خاکدانهها، مقاومت نفوذی و مقاومت برشی در یک خاک لوم رسی سیلتی بود. بدین منظور بیوچار تهیه شده از گرماکافت برگ نخل و تفاله لیموترش در دمای 500 درجه سلسیوس در سه کلاس اندازه ذرات 4-2 ، 2-8/0 و کوچکتر از 8/0 میلیمتر با نسبتهای 0، 5/0، 1، 2 و 4 درصد وزنی با خاک مخلوط شدند. پس از 15 ماه انکوباسیون (1399-1398) در شرایط استاندارد در گلخانه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز، ویژگیهای مذکور با روشهای استاندارد اندازهگیری شدند. بهطور کلی بیوچار سبب کاهش معنیدار (01/0>P) جرم ویژه ظاهری خاک، مقاومت نفوذی و مقاومت برشی و افزایش معنیدار پایداری خاکدانهها در مقایسه با شاهد شد. بیوچار برگ نخل در مقایسه با بیوچار تفاله لیمو از نظر بهبود ویژگیهای خاک، عملکرد بهتری داشت. بهطور میانگین با افزایش سطوح بیوچار به 4 درصد، جرم ویژه ظاهری 5/14 درصد، مقاومت نفوذی 85 درصد و مقاومت برشی 8/59 درصد کاهش و پایداری خاکدانهها 5/50 درصد افزایش یافت. بیشترین تاثیر بیوچار بر پایداری خاکدانهها و مقاومت فروروی با ذرات بیوچار کوچک-تر از 8/0 میلیمتر بدست آمد. با تغییر اندازه ذرات بیوچار، تغییرات قابل توجهی در جرم ویژه ظاهری و مقاومت برشی ایجاد نشد. براساس نتایج بهدست آمده، میتوان با انتخاب اندازه ذرات و سطوح کاربرد مناسب از هر نوع منبع بیوچار، بهترین عملکرد در بهبود ویژگیهای فیزیکی خاک را بدست آورد.