پهنه‌بندی خطر کاویتاسیون در تنداب سرریز سد سورک با الگوریتم طبقه‌بندی نزدیک‌ترین همسایه

نویسندگان

1 استادیار، گروه عمران، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه خوازمی، تهران، ایران

doi
10.22059/ijswr.2022.344417.669312
چکیده

کاویتاسیون یکی از عوامل خرابی تنداب سرریزها است که جهت کنترل این پدیده پهنه‌بندی خطر آن ضرورت دارد. در این تحقیق برای دستیابی به روشی جهت پهنه‌بندی خطر کاویتاسیون، از اطلاعات سرریز سد سورک در استان چهارمحال بختیاری استفاده شد. در روند مدل‌سازی ابتدا مدل هندسی سرریز ساخته شد و پس از شبکه‌بندی و اعمال شرایط مرزی، تحلیل جریان انجام شد. شاخص کاویتاسیون با توجه به مقادیر پارامترهای سرعت، ارتفاع جریان، شیب شوت و دیگر پارامترهای لازم، در 18 مقطع محاسبه گردید. نتایج حاصله از نرم‌افزار Flow-3D برای سنجش کیفی وضعیت خطر کاویتاسیون در تنداب سرریز سد سورک از دقت مناسبی برخوردار است؛ به‌طوریکه خطای RMSE فشار 2-10×26/0 پاسکال و سرعت2-10× 23/0 متربرثانیه نسبت به نتایج آزمایشگاهی بدست آمد. همچنین پارامترهای تاثیرگذار بر کاهش کاویتاسیون از قبیل زبری و هوادهی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان می‌داد در فاصله 70 تا 95 متری از تاج سرریز احتمال وقوع کاویتاسیون و خسارات ناشی از آن وجود دارد. نتایج تحلیل حساسیت نشان داد که استفاده از زبری یکنواخت 5/2 میلی‌متری و هوادهی در طول شوت موجب افزایش شاخص کاویتاسیون می‌شود. در این زبری مناطق مستعد وقوع کاویتاسیون به مقاطع پایین دست شوت جابجا می‌شوند. در زبری یکنواخت 5/1 میلی‌متر در طول کل سرریز، نتایج الگوریتم نزدیکترین همسایگی در دو مقطع پایانی 75/99 و 105 متری و در زبری یکنواخت 5/2 میلی‌متر در طول کل سرریز در دو مقطع 42 و 25/89 متری از تاج سرریز نسبت مدل Flow-3D بحرانی‌تر است که به معنی آسیب‌پذیری بیشتر این نواحی در مقابل پدیده کاویتاسیون است.