بررسی اثر تمایلی در صندوقهای سرمایهگذاری مشترک ایران
نویسندگان
1 استادیار، گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران.
2 استادیار، گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران.
3 دانشجوی دکتری، گروه مالی، دانشگاه ایندیانا، بلومینگتون، آمریکا.
doi
10.22059/frj.2021.297422.1006993چکیده
هدف: تمایل سرمایهگذاران برای فروش سهام برنده (با بازده مثبت) و نگهداری سهام بازنده (با بازده منفی) را اثر تمایلی میگویند و این اثر در ادبیات مالی رفتاری کشورهای مختلف، در سطح سرمایهگذار خُرد به ثبت رسیده است. با وجود این، دربارۀ وجود اثر تمایلی در سرمایهگذاران نهادی (مانند صندوقهای سرمایهگذاری مشترک)، مطالعات صورت گرفته به نتیجه یکسانی نرسیدهاند. هدف این پژوهش بررسی وجود اثر تمایلی در سرمایهگذاران نهادی فعال در بازار سهام ایران است. روش: در این پژوهش با استفاده از دادههای جمعآوری شده از ترکیب پورتفوی صندوقهای سرمایهگذاری مشترک فعال در بازار سهام ایران، وجود اثر تمایلی در صندوقها آزمون شده است. این دادهها بهصورت دستی از صورتهای مالی فصلی صندوقها استخراج شدهاند. برای محاسبه اثر تمایلی، مطابق ادبیات، از اختلاف نسبت فروش سهام سودآور و نسبت فروش سهام زیانده استفاده شد. آزمون وجود اثر تمایلی، یک بار با تجمیع دادههای معاملاتی تمامی صندوقها و بار دیگر در سطح صندوقها به اجرا درآمد. یافتهها: بر اساس یافتهها، صندوقهای سرمایهگذاری مشترک فعال در بورس تهران، بهطور قاعدهمندی تمایل دارند سهامی که افزایش قیمتیافته را بفروشند و سهامی که کاهش قیمتداشته را نگه دارند. به بیان دقیقتر، احتمال فروختهشدن یک سهم با بازده مثبت، 46/1 برابر احتمال فروختهشدن سهمی با بازده منفی است. چنانچه مالیات و کارمزد معاملات را در محاسبه سود دخالت ندهیم، این نسبت به 51/1 افزایش مییابد. نتیجهگیری: اثر تمایلی میان صندوقهای سرمایهگذاری مشترک در بورس تهران دیده میشود. یکی از قوتهای نتایج پژوهش حاضر در مقایسه با اکثر مطالعات بینالمللی این است که اثر تمایلی اندازهگیری شده، بهدلیل اینکه مشمول مالیات بر عایدی سرمایهای در بورس تهران نمیشود، از اثر معاملهگری مالیاتمحور مبرا است و تصویر دقیقتری از وجود و شدت اثر تمایلی میان سرمایهگذاران نهادی ارائه میدهد.