مدیریت دارایی/ تعهدات (ALM) با مدل برنامه‌ریزی تصادفی چندمرحله‌ای مقید به ارزش در معرض ریسک در سازمان تأمین اجتماعی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد، گروه مدیریت مالی، واحد الکترونیکی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 استادیار، گروه حسابداری، واحد پردیس دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22059/frj.2020.267357.1006874
چکیده

هدف: هدف این پژوهش، ارزیابی مدیریت دارایی/ تعهدات (ALM) و بهینه‌یابی تخصیص منابع سرمایه‌ای سازمان تأمین اجتماعی است. روش: منابع سرمایه‌ای سال‎های1380 تا 1394، از صورت‌های مالی سازمان تأمین اجتماعی شناسایی شدند. سپس، به سه طبقه دارایی سهام، اوراق مشارکت و زمین ـ ساختمان تفکیک شدند و بهای تمام ‎شده آنها نیز به‌دست آمد. با استفاده از بازدهی سالانه بازارها، ارزش روز آنها برآورد شد و با روش گشت تصادفی، تعداد 300 سناریو برای شبیه‌سازی این بازارها، طی 75 سال آینده تولید شد. به اتکای این محاسبه‌ها و پیش‌بینی‌های انجام‌شده از منابع و مصارف بیمه‌ای سازمان، مدل برنامه‌ریزی تصادفی چندمرحله‌ای طراحی و حل شد. ریسک درماندگی نیز، بر اساس تعداد سناریوهای فاقد جواب به کل سناریوها برآورد شد. یافته‌ها: تداوم وضعیت فعلی این سازمان با ریسک درماندگی بالایی (محدوده 50 درصد) مواجه است. از این رو، اصلاحات بیمه‌ای و بهینه‌سازی سبد سرمایه‌گذاری‌ها برای کنترل این ریسک (در محدوده 10 درصد) ضروری است. نتیجه‌گیری: با وجود کلیه محدودیت‌های پیش روی سازمان تأمین اجتماعی، می‌توان با انجام اصلاحات تدریجی در منابع و مصارف بیمه‌ای و تخصیص بهینه منابع سرمایه‌ای، ریسک درماندگی را به حداقل رساند. با اتخاذ این تدابیر، این امکان وجود دارد که هم‌زمان، اصلاحات موصوف به‌گونه‌ای انجام گیرد که بیمه‌پردازان و مستمری‌بگیران با کمترین فشار مواجه شوند. انجام این اقدام‌ها، به اصلاح قوانین و مقررات ناظر بر صندوق‌های بازنشستگی وابسته است؛ به‌گونه‌ای که در آن، نهاد ناظر و تنظیم‌کننده‌ مستقلی ایجاد شود و اِعمال حکمرانی بهینه و تدوین سیاست سرمایه‌گذاری متناسب با فعالیت آنها عملیاتی شود.