تحلیل و بررسی اجزای نظریه سهروردی درباره علم با ملاحظه نقدهای صدرایی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حکمت متعالیه دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران (نویسندۀ مسئول)

2 دانشیار گروه فلسفۀ دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

doi
10.30473/pms.2020.5005
چکیده

 علم و مباحث پیرامون آن در جای­جای آثار سهروردی به­طور پراکنده مطرح شده که تبیین نظر نهایی وی را دشوار ساخته است. به­منظور استقصاء و بازکاوی اجزای نظریه وی، این اقوال و آراء پراکنده در دو جزء سنت­زدایی و نظریۀ اشراقی بازسازی شده است. در جزء سنت­زدایی به نقد مشائیان پرداخته و بر نظریه‌های مختلف علم، به خصوص علم به­واسطه تعریف، ادراک حسی، مفاهیم اولی یا مقدم بر تجربه انتقاد کرده و در نظریه اشراقی، ضمن ارجاع علم به بصر، نظریات مختلف درباره کیفیت ابصار همچون نظریۀ خروج شعاع و نظریه انطباع را نقل و نقد کرده و حقیقت ابصار را اضافه اشراقی و حقیقت علم را حضور و ظهور اشیاء دانسته است. در نوشتار حاضر ضمن استقرای آراء و بازکاوی اجزای نظریه سهروردی درباره علم، به طرح و تبیین نقدهای ملاصدرا بر آن و تحلیل و بررسی موارد اختلاف آن­ها پرداخته می­‌شود.