کاربرد روش‌های تلفیقی فازی، فرآیند تحلیل سلسله مراتبی و سامانه استنتاج‌گر فازی در اکتشاف کانسار تیتانیم خانیک – غازان

نویسندگان

1 دانشیار، گروه اکتشاف معدن، دانشکده مهندسی معدن، پردیس دانشکده‌های فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 کارشناسی ارشد، سازمان زمین‎شناسی کشور، مدیریت مرکز شمال باختری، تبریز، ایران

3 کارشناسی ارشد، گروه اکتشاف معدن، دانشکده مهندسی معدن، پردیس دانشکده‌های فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 استادیار، گروه مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی ارومیه، ارومیه، ایران

5 دانشیار، گروه اکتشاف معدن، دانشکده مهندسی معدن، پردیس دانشکده‌های فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22071/gsj.2019.127072.1447
چکیده

کانسار تیتیانیم خانیک - غازان در فاصله 82 کیلومتری شمال‌غرب ارومیه، بخش شمالی پهنه سنندج - سیرجان واقع است. هدف اصلی این پژوهش، شناسایی مناطق پتانسیل‌دار و تهیه نقشه پتانسیل معدنی در بخش سنگی کانسار خانیک - غازان به کمک سامانه استنتاج‌گر فازی (FIS) می‌باشد. پس از تهیه نقشه‌های فاکتوری، مراحل اصلی این پژوهش شامل فازی‌سازی نقشه‌های فاکتوری با استفاده از متغیرهای زبانی و توابع عضویت مناسب، ترکیب نقشه‌های فاکتور با کمک استنتاج فازی (به‌وسیله ایجاد پایگاه قوانین اگر - آنگاه فازی)، شناسائی مناطق مستعد و تهیه نقشه پتانسیل معدنی با استفاده از قطعی‌سازی خروجی است. همچنین، طی این تحقیق، به منظور کنترل صحت داده‌های بدست آمده سعی گردید، دو روش نوین تلفیقی دیگر شامل روش‌های منطق فازی و فرآیند تحلیل سلسله مراتبی نیز به‌کار گرفته شود. نتایج بدست آمده از روش‌های مذکور تاییدکننده و مکمل یکدیگر بوده و مناطق پرپتانسیل کانی‌سازی را نمایان می‌کنند. بررسی‌های اکتشافی انجام گرفته از جمله شواهد صحرایی رخنمون‌ها، کانه‌زایی و نمونه‌برداری از رخنمون‌های سنگی به تعداد 80 نمونه در محدوده مورد مطالعه، مؤید این موضوع می‌باشد. براساس نتایج حاصل، بخش مرکزی محدوده مورد مطالعه برای ادامه عملیات اکتشافی بخصوص اکتشافات عمقی به روش حفاری مغزه‌گیری مناسب تشخیص داده شد.

کلیدواژه‌ها