تعیین نیاز آبی و آب کاربردی فلفل‌دلمه‌ای در گلخانه و مقایسه آن با نتایج سامانه نیاز آب

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج، ایران.

2 استادیار، بخش آبیاری و فیزیک خاک، موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

3 دانشیار، بخش تحقیقات آبیاری و فیزیک خاک، مؤسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

doi
10.22059/ijswr.2022.345968.669321
چکیده

یکی از اهداف مهم توسعه گلخانه‌ها در کشور ارتقای بهره‌وری تولید و بالابردن بهره‌وری آب و کود است. فلفل‌دلمه‌ای نیز از مهم‌ترین محصولات گلخانه‌ای در سراسر جهان بوده و دارای ارزش اقتصادی بالایی است. این پژوهش به‌منظور ارائه برنامه‌ریزی آبیاری و کودآبیاری برای فلفل گلخانه‌ای از طریق پایش رطوبت و شوری خاک ناحیه ریشه، در سال ۱۴۰۰ در استان البرز شهرستان چهارباغ انجام شد. برای این منظور سه تیمار آبیاری I1، I2 و I3 (۱۰۰، ۸۰ و ۶۰ درصد نیاز آبی گیاه) و سه تیمار کودآبیاری F1، F2 و F3 (۱۵۰، ۱۰۰ و ۵۰ درصد نیاز کودی گیاه) در قالب طرح بلوک کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد. مجموع آبیاری اندازه‌گیری شده برای تیمارهای I1، I2 و I3 به ترتیب برابر ۳۹۷، ۳۱۸ و ۲۳۸ میلیمتر بود. مقادیر نیاز آبیاری شبیه‌سازی‌شده توسط سامانه نیاز آبیاری گیاهان زراعی و باغی با مقادیر اندازه‌گیری شده مورد مقایسه قرار گرفت و شاخص‌های آماری RMSE، NRMSE، MBE، D و EF به ترتیب برابر ۵۵/۳۸، ۲۱/۰، ۱/۲۱-، ۹۹/۰ و ۹۵/۰ به دست آمد. نتایج نشان داد تأثیر تیمار آبیاری، کودآبیاری و اثر متقابل آنها بر عملکرد فلفل گلخانه‌ای معنادار بود. حداکثر عملکرد فلفل در تیمار I1F1 برابر ۳۸/۱۱۴ تن بر هکتار و حداقل آن در تیمار I3F1 برابر ۹۶/۴۰ تن بر هکتار به دست آمد. همچنین حداکثر بهره‌وری آب در تیمار I2F2 برابر ۰۵/۳۱ کیلوگرم بر مترمکعب و حداقل آن در تیمار I3F1 برابر ۱۹/۱۷ کیلوگرم بر مترمکعب رخ داد. گرچه بهترین عملکرد در تیمار I1F1 به دست آمد؛ اما بهترین بهره‌وری آب در تیمار I2F2 حاصل شد و عملکرد محصول در این دو تیمار تفاوت معناداری نداشت. نتیجه‌گیری کلی نشان می‌دهد که کم آبیاری ۲۰ درصد با پایش رطوبت ناحیه ریشه در تولید فلفل گلخانه‌ای توصیه می‌شود اما مصرف کود باید با پایش شوری ناحیه ریشه کنترل شود.