جایگاه صنعت تولید دارو در ایران و جهان

نویسندگان
doi
چکیده

گردش مالی صنعت دارو در جهان بیش از 1300 میلیارد دلار در سال می‌باشد. با یک محاسبه سر انگشتی سهم ایران بر اساس درصد جمعیت و بدون در نظر گرفتن تنوع گونه‌های گیاهی که دو برابر قاره اروپاست، رتبه دوم در ذخایر گازی و رتبه سوم ذخایر نفتی، واحدهای پتروشیمیایی متنوع و گسترده در کشور، منابع غنی معدنی، سهم 2 درصدی در گسترش مرزهای دانش و اسناد علمی و شرکت‌های متعدد دارویی، از عدد نجومی تجارت جهانی دارو می‌باید بیش از 13 میلیارد دلار در سال باشد. اما در شرایط فعلی بیش از 2.5 میلیارد دلار برای مواد اولیه و مؤثره دارویی صرف واردات می‌شود و میزان صادرات ایران کمتر از 100 میلیون دلار در سال می‌باشد. بر اساس گزارش‌های رسمی حدود 1500 مولکول و یا ترکیب شیمیایی به‌عنوان مواد اولیه و یا مؤثره دارویی در کشور مصرف می‌شود که حدود 13 درصد (حدود 200 ترکیب شیمیایی) از آنها در داخل کشور تولید می‌شود. این مقدار تولید معادل حدود 25 درصد حجمی و 23 درصد ریالی از کل صنعت دارو در ایران می‌باشد. وضعیت فعلی ساختاری و مأموریتی آموزش عالی کشور، عدم تخصیص سهم تحقیق و پژوهش از هزینه کرد و تجارت صنعت دارویی کشور، راهبرد نادرست نظام دارویی و بهره‌مندی از سود کلان، واگرایی در فرایندهای تولید تا فرایندهای همگرا و چرخه‌ای، کم‌توجهی به منافع ملی و پتانسیل‌های بالقوه و بالفعل کشور در تولید، سیکل معیوب فعلی پژوهش‌های دانشگاهی از معضلات صنعت دارو در کشور است. در این مقاله سعی شده است ضمن ترسیم وضعیت موجود صنعت دارو در ایران و جهان، با آسیب‌شناسی وضعیت فعلی در کشور، راهکاری برای برون‌رفت از وضعیت فعلی و دست‌یابی به وضعیت مطلوب ارائه شود.