فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این مطالعه در شبکه آبیاری و زهکشی سفیدرود انجام شد. شالیزارهای برنج و باغات چای به عنوان محصولات کشاورزی مورد بررسی انتخاب شدند. عملکرد زیست‌محیطی با مجموعه‌ای از موضوعات زیست‌محیطی از جمله تغییراقلیم، تغذیه‌گرایی و غیره ارزیابی شد. عملکرد اقتصادی نیز با استفاده از کل ارزش افزوده محصولات نهایی سیستم اندازه‌گیری شد. در نهایت، با ارزیابی شاخص اکو-بهره‌وری موضوعات تاثیرگذار زیست‌محیطی، سیستم مورد مطالعه ارزیابی شد. نتایج نشان داد که مهم‌ترین موضوعات تأثیرگذار زیست‌محیطی، تغییرات آب و هوایی، سمیت انسانی، سمیت زیست محیطی آبزیان و کاهش سوخت‌های فسیلی به دلیل استفاده زیاد از کودها و آفت‌کش‌های شیمیایی، احتراق سوخت دیزل در ماشین‌آلات کشاورزی و پمپ‌های آب است. به طوری که، سهم هر یک از پارامترهای نامبرده به ترتیب 9/48، 9/47 و 4/2 درصد در مقدار اثرات موضوع تغییر اقلیم بدست آمد. علاوه بر این، در ارزیابی اثرات زیست‌محیطی دو محصول چای و برنج شاخص‌های نوع I، II و III تعریف شد که با توجه به مقادیر بدست آمده به طور کلی به دلیل بالاتر بودن اثرات زیست‌محیطی باغات چای نسبت به شالیزارهای برنج، شاخص‌های نوع I، II و III باغات چای بیشتر از شالیزارهای برنج بدست آمد. به عنوان مثال در موضوع اثرات تغییر اقلیم، نسبت شاخص نوع I، II و III چای به برنج به ترتیب 4/1، 2/4 و 7/2 محاسبه شد. علاوه بر این، سود اقتصادی محصول برنج در هر هکتار تقریباً 70 درصد بیشتر از چای بوده است، اما سود اقتصادی به ازای هر مترمکعب مصرف آب برنج به دلیل مصرف بالای آب در برنج، تنها 8 درصد بیشتر از چای بوده است. در نهایت، مقایسه شاخص‌های اکو-بهره‌وری موضوعات مختلف نشان داد که کمترین شاخص اکو-بهره‌وری برای تغییر اقلیم و کاهش سوخت‌های فسیلی به‌دست آمد. علاوه بر این، آنالیزها نشان داد که علی-رغم بیشترین اثرات زیست‌محیطی شالیزارهای برنج، به دلیل سود اقتصادی بالاتر نسبت به چای، بیشترین شاخص اکو-بهره‌وری مربوط به شالیزارهای برنج است.