تأثیر نوع عصاره‌گیر و نسبت خاک به عصاره‌گیر بر استخراج میزان پتاسیم قابل جذب خاک

نویسندگان

1 موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران، کرج، ایران.

2 گروه علوم خاک، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

3 سازمان تحقیقات، ترویج و آموزش کشاورزی (AREEO)، موسسه تحقیقات خاک و آب (SWRI)، کرج، ایران.

4 سازمان تحقیقات، ترویج و آموزش کشاورزی (AREEO)، موسسه تحقیقات خاک و آب (SWRI)، کرج، ایران.

doi
10.22059/ijswr.2022.341938.669253
چکیده

پتاسیم به­عنوان عنصری ضروری که نقش آن در متابولیسم گیاهان و مقاومت آنها در برابر تنش­های زیستی و محیطی بارها ثابت شده است، برای مدیریت بهینه، نیاز به استخراج و اندازه­گیری دقیق دارد. تحقیق حاضر با هدف بررسی اثر نسبت خاک به عصاره­گیر بر اندازه­گیری مقدار پتاسیم قابل جذب خاک انجام شد. بدین منظور در مهر ماه سال 1400، تعداد 62 نمونه خاک سطحی از مزارع کشاورزی سراسر کشور برداشته و مقدار پتاسیم آنها توسط سه عصاره­گیر استات آمونیوم 1 مولار (سه نسبت 5:1، 10:1 و 20:1)، آمونیوم بیکربنات-DTPA (2:1، 5:1 و 10:1) و مهلیچ-3 (5:1، 10:1 و 20:1)، در موسسه تحقیقات خاک و آب کرج اندازه­گیری شد. نتایج نشان داد که مقدار پتاسیم قابل جذب اندازه­گیری شده، توسط عصاره­گیرهای استات آمونیوم و مهلیچ-3 فاقد اختلاف معنی­دار بود، اما این دو عصاره­گیر با آمونیوم بیکربنات-DTPA اختلاف معنی­دار داشتند. احتمالاً دلیل این اختلاف، جایگزین شدن نسبت 2:1 با نسبت 20:1 در روش عصاره‌گیری با آمونیوم بیکربنات-DTPA است. با افزایش نسبت خاک به عصاره­گیر، میزان برآورد پتاسیم قابل جذب خاک توسط هر سه عصاره­گیر به­طور معنی­داری افزایش یافت. به­طور میانگین، مقدار پتاسیم عصاره­گیری شده در نسبت 20:1 به­ترتیب %5/11 و %01/5 بیشتر از نسبت 5:1 و 10:1 استات آمونیوم و %79/8 و %84/6 بیشتر از نسبت 10:1 و 5:1 مهلیچ-3 بود. با استفاده از نسبت 10:1، هر سه عصاره­گیر مقدار پتاسیم قابل جذب خاک را بدون اختلاف معنی­دار اندازه­گیری کردند. بنابراین، پیشنهاد می­شود که در مواقع لزوم می­توان از هر سه عصاره­گیر برای تعیین مقدار پتاسیم قابل جذب استفاده کرد. همچنین به­نظر می­رسد که نسبت 10:1، نسبت مناسبی برای اندازه­گیری مقدار پتاسیم قابل جذب با حداقل تفاوت بین عصاره­گیرهای مختلف باشد.