فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پیش­نگری رخدادهای خشکسالی در یک منطقه مستعد خشکسالی همانند حوضه دریاچه ارومیه که یکی از آسیب پذیرترین مناطق برای مواجهه با خشکسالی­های مکرر و با شدت بالا در ایران است، برای کاهش ریسک مرتبط با آن بسیار مهم است. این پژوهش، با هدف پیش­نگری خشکسالی هواشناسی در حوضه دریاچه ارومیه انجام شده است. برای این منظور مدل­های تصحیح شده اریبی CMIP6 تحت سناریوهای خوش­بینانه (SSP1-2.6) و خیلی بدبینانه (SSP5-8.5) طی دوره 2100-2026 با استفاده از شاخص خشکسالی بارش تبخیر-تعرّق استاندارد شده هواشناسی (SPEI-1) مورد بررسی قرار گرفته­اند. درستی برونداد بارش مدل­های منفرد CMIP6 و مدل همادی تولید شده (MME) با روش میانگین وزنی با رویکرد مستقل (IWM) با سه سنجه آماری NRMSE، MBE و PCC مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد مدل­های منتخب CMIP6 به رغم کم­برآوردی بارش در ایستگاه­های نماینده مورد بررسی، کارایی مناسبی برای برآورد متغیر بارش در سطح حوضه دارند. مدل همادی تولید شده مقدار سنجه PCC را در تمامی ایستگاه­ها به 99/0 رسانده است. مقایسه شاخص SPEI-1 بین برونداد CMIP6-MME و داده­های هشت ایستگاه هواشناسی نشان از انطباق خوب شاخص در فصول پاییز، زمستان و بهار است. پیش­نگری خشکسالی با مدل­های CMIP6 نشان از افزایش قابل توجه رخدادهای خشکسالی عمدتاً در غرب و شمال حوضه برای دوره گرم سال دارد. شدت خشکسالی و درصد سال­های کمتر از نرمال در آینده میانی (2075-2051) بیش­تر از آینده دور (2100-2076) بخصوص برای سناریو SSP5-8.5 در متوسط پهنه­ای حوضه است. این نتایج می­تواند مبنایی برای توسعه اقدامات سازگاری با خشکسالی در حوضه دریاچه ارومیه را فراهم کند.