فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

غلظت‌های زیاد آمونیوم و فسفات در شیرابه، امکان تولید کانی استروویت (MgNH4PO4.6H2O) که یک کود کندرهای ارزشمند در کشاورزی شناخته می‌شود را فراهم می‌کند. در این پژوهش امکان تولید رسوب استروویت از شیرابه دفن‌گاه سراوان بررسی شد. پژوهش در گروه علوم خاک دانشگاه گیلان و در سال 1400 انجام شد. نمونه‌برداری از شیرابه انجام شد و غلظت یون‌های آمونیوم، فسفات و منیزیم در آن اندازه‌گیری شد. تشکیل رسوب استرویت در سه نسبت مولی 1:1:1، 2/2:1/1:1 و 5:2:1/2 از [NH4+]:[Mg2+]:[PO43−] و در دو pH متفاوت 9 و 5/9 بررسی شد. از آنجا که مقدار آمونیوم در شیرابه بسیار بیشتر از منیزیم و فسفات بود، نسبت‌های مولی مورد آزمایش بر اساس غلظت آمونیوم محاسبه شد و برای تنظیم غلظت‌های منیزیم و فسفات به ترتیب از نمک‌ کلرید منیزیم (MgCl2.6H2O) و اسید فسفریک (H3PO4) استفاده شد. بررسی ویژگی­های استروویت تشکیل شده با آنالیز XRD و FTIR انجام شد. موقعیت و شدت پیک‌ها در رسوب‌های تشکیل شده در همه تیمارها تطابق خوبی با پیک استاندارد استروویت داشت که رسوب این کانی را تایید کرد. آنالیز  FT-IR طیف کریستال استرویت در همه نسبت‌های مولی بررسی شده را نشان داد. مقایسه رسوب تشکیل شده نشان داد که در 5/9 pH= مقدار استروویت تشکیل شده در نسبت‌های مولی 1:1:1 و 2/2:1/1:1 [NH4+]:[Mg2+]:[PO43−] بیشتر از 9 pH= بود. حذف آمونیوم در 5/9 pH= و در نسبت‌های مولی 5:2:1/2، 2/2:1/1:1 و 1:1:1 از شیرابه به ترتیب 5/45، 7/39 و 7/32 درصد بود. بنابراین، استفاده از منابعی مانند شیرابه دفن‌گاه زباله در تولید استروویت، ضمن حذف آمونیوم می‌تواند هزینه تولید این کود را کاهش دهد.