ارزیابی رطوبت خاک با استفاده از داده‌های سنجش از راه دور پایگاه داده‌های ECV و همبستگی آن با رویداد‌های گرد و غبار - جنوب و غرب ایران

نویسندگان

1 گروه آب، فاضلاب و محیط زیست، دانشکده مهندسی عمران، اب و محیط زیست -دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 گروه هیدرولوژی و توسعه منابع آب ،پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، وزارت جهاد کشاورزی، تهران، ایران

3 گروه آب، فاضلاب و محیط زیست، دانشکده مهندسی عمران، اب و محیط زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.22059/ijswr.2022.336415.669178
چکیده

رطوبت سطحی خاک یک متغیر اساسی در مطالعات هیدرولوژیکی، هواشناسی و  محیط زیست  و یکی از پارامترهای مهم و موثر در وقوع گرد و غبار می‌باشد. هدف اول این پژوهش با استفاده از داده‌های سنجش از دور، ارزیابی رطوبت خاک برآورد شده حاصل از پایگاه داده‌های  ECV با استفاده از داده‌های  ایستگاه‌های هواشناسی  تحت نظارت وزرات کشاورزی واقع در جنوب و غرب ایران در استان‌های خوزستان، ایلام، کهگیلویه و بویر احمد، لرستان و چهارمحال بختیاری می‌باشد. به همین منظور برای اعتبارسنجی داده‌های این پایگاه با داده‌های اندازه گیری شده در ایستگاه‌های هواشناسی فرخشهر، سرابله و سیلاخور در جنوب کشور، از شاخص‌های آماری نظیر ضریب همبستگی پیرسون، میانگین خطای مطلق، میانگین خطای اریبی واختلاف ریشه میانگین مربعات  استفاده شده است. نتایج اعتبار سنجی رطوبت خاک در ایستگاه‌های منتخب مشخص کرد که این داده‌ها قادر هستند رفتار و مقدار رطوبت خاک را با دقت نسبتا خوبی  اندازه گیری کنند. بهترین نتیجه بدست آمده در ایستگاه سرابله بوده که ضریب همبستگی بسیار خوب و معادل0.82 را نشان میدهد. بنابراین داده‌های پایگاه ECV را میتوان برای تعیین رفتار و مقدار رطوبت سطحی خاک در سطح گسترده استفاده کرد تا کمبود اندازه‌گیری‌های زمینی در کشور را جبران کنند.  هدف دوم این پژوهش پیدا کردن تاثیر و ارتباط میزان رطوبت سطحی خاک در کشورهای واقع در غرب ایران بر تعداد وقوع گرد و غبار در استان‌های جنوبی و غربی می‌باشد. در مورد ارتباط تاثیر و ارتباط میزان رطوبت خاک با وقوع گرد و غبار نتایج نشان می‌دهد کاهش رطوبت خاک باعث افزایش وقوع گرد و غبار در کانون‏های داخلی همان استان شده ولی کاهش رطوبت سطحی خاک در کانون‏های خارجی (کشورهای غرب ایران) باعث افزایش وقوع گرد و غبار در کل منطقه جنوب غرب و حتی مرکز ایران می‌شود. همچنین مشخص شد که تعداد رخداد پدیده گرد و غبار طی دوره‌های سرد سال در سال‌های اخیر افزایش یافته است.