فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گرم شدن زمین باعث تغییرات الگوی بارندگی و کاهش ذخایر برف شده است. هدف مقاله‌ی حاضر ارزیابی تأثیر افزایش دما بر ذوب برف و رواناب رودخانه در ماه‌های گرم سال و تحلیل متغیرهای اقلیمی در حوضه تمر می‌باشد. بدین منظور سطح پوشش برف از تصاویر روزانه ماهواره مودیس استخراج و براساس ارتفاع و با کاربرد نرم‌افزار GIS محدوده‌ی مطالعات به چهار ناحیه تقسیم شد. به منظور شبیه‌سازی رواناب ناشی از ذوب برف از داده‌های مشاهداتی دبی ایستگاه هیدرومتری تمر، بارش ایستگاه قرناق و میانگین دمای ایستگاه گیداغ (سال‌های1395-1392) برای واسنجی و (سال‌های 1398-1396) برای صحت‌سنجی استفاده شد. سطح پوشش برف در مرحله واسنجی در دی ماه به بیشترین مقادیر برابر 28 درصد در ناحیه سوم و 8/28 درصد در ناحیه چهارم رسید. در مرحله صحت‌سنجی نیز نواحی سوم و چهارم در بهمن ‏ماه بیشترین درصدها را به ترتیب برابر با 8/45 و 2/30 به‌خود اختصاص دادند. مقایسه نتایج رواناب شبیه‌سازی شده و مشاهداتی نشان داد که سهم رواناب ناشی از ذوب برف در گذر از بهمن به فروردین ماه قابل توجه است. بطوری‌که بیشترین افزایش مقدار رواناب مربوط به سال آبی 1398-1397 از 8/1 به 1/39 درصد برآورد شد. همچنین بیشترین و کمترین درصد ذوب برف در سال‌های 1394-1393 و 1398-1397 به ترتیب به مقدار 19 و 3/3 درصد بوده است. نتایج تحلیل حساسیت پارامترهای مدل شامل آهنگ کاهش دما، دمای بحرانی، زمان تأخیر، فاکتور درجه_روز، ضرایب X  و Y، ضریب رواناب بارش و ضریب رواناب برف نشان داد که پارامترهای ضریب رواناب باران و X از تأثیرگذارترین پارامترها هستند. تأثیر دما و بارندگی بر فرآیند رواناب نیز در ماه‎های مختلف متفاوت ثبت شد.