فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

خشکسالی یکی از زیان‌بارترین بلایای طبیعی است که در عملکرد گیاهان و اکوسیستم‌های زمینی تأثیر می‌گذارد و باعث به‌وجود آمدن آسیب‌های قابل توجهی می‌شود. شدت خشکسالی و طول دوره بازیابی خشکسالی (مدت زمانی که پس از اتمام خشکسالی طول می‌کشد که عملکرد گیاهان به شرایط نرمال برگردد) پارامترهای بسیار مهمی برای مدیریت بهتر خشکسالی هستند. این مقاله به ارزیابی و بررسی طول دوره بازیابی خشکسالی در کاربری‌ها و اقلیم‌های مختلف ایران پرداخته است. به این منظور، طبقه‌بندی اقلیمی با استفاده از روش دومارتن انجام و با استفاده از شاخص سلامت گیاهی (VHI) خشکسالی کشاورزی در دوره 2000 تا 2020 در کاربری‌های کشاورزی، جنگل، مرتع و درختچه‌زار پایش شد. علاوه بر این، سال‌های 2000، 2001 و 2008 به عنوان دوره‌های خشکسالی انتخاب شدند. همچنین با استفاده از بهره‌وری ناخالص اولیه (GPP) طول دوره بازیابی خشکسالی به دست آمد. نتایج نشان داد که میانگین طول دوره بازیابی خشکسالی از حدود 34 روز در جنگل تا 81 روز در درختچه‌زار متغیر است و بازیابی سریع جنگل‌ها پس از خشکسالی به دلیل ریشه عمیق آن‌ها است. بطورکلی کاربری‌های درختچه‌زار و کشاورزی دوره بازیابی طولانی‌تری نسبت به سایر کاربری‌ها داشته و کاربری جنگل‌ کوتاه‌ترین دوره بازیابی را داشت، که انعطاف‌پذیری بالای جنگل و انعطاف‌پذیری پایین کشاورزی و درختچه‌زار را نشان می‌دهد. همچنین نتایج نشان داد که میانه طول دوره بازیابی از حدود 20 روز در اقلیم‌های مرطوب تا 80 روز در اقلیم‌های خشک متغیر است که نشان‌دهنده این است که شرایط برای بازیابی خشکسالی در اقلیم‌های مرطوب‌تر نسبت به اقلیم‌های خشک‌تر مهیاتر است. بطورکلی با پیشروی از اقلیم بسیار مرطوب به اقلیم خشک، دوره بازیابی خشکسالی طولانی‌تر می‌شود.