نگرشی تطبیقی بر اندیشۀ اصالت وجود و نظریۀ مکانیک کوانتومی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حکمت متعالیه، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
2 استادیار گروه فلسفه و حکمت، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
3 دانشیار گروه فلسفه و حکمت، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
doi
چکیده
ضرورت تطبیق فلسفۀ اسلامی و علوم جدید انکارناپذیر است. اندیشۀ اصالت وجود مبنای اساسی حکمت متعالیه را تشکیل میدهد و میان این اندیشۀ بنیادین و نظریۀ مکانیک کوانتوم (به عنوان مبنای اساسی فیزیک جدید) تشابهات قابل تأملی موجود است. این تشابهات شائبۀ تشکیک در ماهیت را بسیار نیرومندتر از مثالهایی چون نوروزمان خواهد کرد. آن مثالها اکنون ارزش علمی ندارند و آوردن مثالهای نوین بر اساس آخرین دستاوردهای علمی بسیار مفید است و گامی برای تطابق فلسفۀ اسلامی با علوم نوین خواهد بود. همچنین آشکار میشود که نخستین مرتبۀ ماهیات که خود تشکیلدهندۀ عناصر و مواد دیگر جهان هستند، به وجود و صفات آن بسیار شباهت دارند. آگاهی از اینکه همۀ جهان طبیعت از ذراتی همسان پدید آمدهاند، دشواری فهم و باور مطالبی چون اصالت وجود و وحدت تشکیکی آن را آسان خواهد ساخت. این مقاله با نگاهی اجمالی و به طریق تطبیقی بر اساس آخرین پژوهشهای علمی، اشارهای گذرا به این تشابهات دارد.
