ارزیابی مدل‌های فیزیکی- تجربی تبخیر - تعرق مرجع با استفاده از لایسیمتر وزنی (مطالعه موردی: تبریز)

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب. دانشکده کشاورزی. دانشگاه تبریز. تبریز. ایران

2 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22059/ijswr.2022.342406.669256
چکیده

استفاده از داده­های اندازه­گیری شده برای بررسی مدل­های برآورد کننده تبخیر و تعرق مرجع (ET0) در مطالعات مختلف به خاطر مشکلات موجود در اندازه­گیری­ها به صورت محدود انجام گرفته است. گونه چمن و نوع بافت خاک مورد استفاده در لایسیمترها در مطالعات مختلف با هم متفاوت است در حالی که این عوامل بر مقدار اندازه­گیری­های لایسیمتری تاثیرگذار است. در این مطالعه، 19 مدل فیزیکی- تجربی و تجربی در گروه‌های ترکیبی، تابشی، دمایی و انتقال جرم برای سه سال متوالی (1396-1398) با اندازه‌گیری‌های لایسیمتری در منطقه تبریز با اقلیم نیمه‌خشک واقع در شمالغرب ایران مورد ارزیابی قرار گرفت. همچنین جهت بررسی تأثیر گونه‌های گیاهی مرجع و بافت خاک بر میزان ET0، دو گونه چمن شامل فستوکا آروندیناسه و لولیوم پرنه در سه بافت خاک لوم شنی، رسی و لوم سیلتی در لایسیمترهای وزنی اندازه­گیری شدند. مدل­های Kimberly Penman-1996 (KP)، Penman-1963، FAO.ppp.17 Penman (FAO.ppp.17)، FAO24 Blaney Criddle (FAO24 BC)،FAO56 Penman Monteith (FAO 56 PM)  بهترین عملکرد را در بین مدل­های مورد استفاده نشان دادند. مقایسه گروهی مدل­ها‌ نشان داد گروه ترکیبی بهترین عملکرد را داشته است. مقایسه ET0 برآورد شده با لایسیمترهایی که با خاک لوم شنی پر شده­اند مطابقت بیشتری نسبت به لایسیمترهای لوم سیلتی و رسی نشان داد. بررسی تاثیر گونه چمن بر عملکرد مدل­ها بیانگر دقت بالای مدل­های تجربی در لایسیمترهای با چمن لولیوم نسبت به چمن فستوکا می­باشد.