مروری بر یک دهه تحقیقات انجام شده در گروه علوم خاک دانشگاه تهران در زمینه شیمی سیلیسیم در خاک و نقش آن در تغذیه گیاه
نویسندگان
1 گروه علوم و مهندسی خاک دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی دانشگاه تهران
2 گروه علوم و مهندسی خاک دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی دانشگاه تهران، کرج ، ایران
doi
10.22059/ijswr.2022.331621.669089چکیده
در کشاورزی امروزی، سیلیسیم بهعنوان یک عنصر غذایی پرمصرف ضروری و ضد تنش برای تعدادی از گیاهان به خصوص گرامینهها و C4 در نظر گرفته شدهاست و استدلالی بر شبه ضروری بودن آن در ارتباط با رشد، توسعه و تولیدمثل در آنها وجود دارد. این پژوهش با هدف مرور یک دهه تحقیقات انجام شده در زمینهی شیمی و تغذیه ی گیاهی عنصر سیلیسیم در خاک و گیاه در گروه علوم و مهندسی خاک دانشگاه تهران تهیه شدهاست و برآن است تا ضمن مرور مهمترین دستاوردهای این پژوهشها در حوزه سیلیسیم کارایی ارقام ذرت، سویا، به تأثیر کاربرد سیلیسیم بر خصوصیات تغذیهای، فیزیولوژیکی و مورفولوژیکی گیاهان مختلف اعم از گندم و ذرت و سورگوم و ... در شرایط تنش و نیز تأثیر کاربرد سیلیسیم در غیر متحرک ساختن فلزات سنگین بپردازد. نتایج کلی این مطالعه نشان میدهد سیلیسیم هم به صورت کودهای شیمیایی سیلیسیمی و نیز باکتریهای حلکننده سیلیسیم، موجب افزایش سیستم ریشهای گیاهان، تنظیم بیوسنتز هورمونهای گیاهی، تحریک تولید برخی آنزیمهای آنتیاکسیدانت، افزایش مقاومت به تنشهای شوری، خشکی و مقاومت به سمیت فلزات سنگین، افزایش رشد و عملکرد گیاه و افزایش قابلیت دسترسی گیاه به برخی عناصرغذایی نظیر فسفر و نیتروژن میگردد. در کنار این نتایج، فرکشن و جزء بندی سیلیسیم نیز در خاکهای مختلف مورد تحقیق و تحلیل قرار گرفتهاست. به نظر میرسد با تمرکز بر تحقیقات این عنصر با محوریت "خاک، گیاه و ریزوسفر" میتوان به کاربردیتر شدن نتایج آن در آینده کشاورزی کشور امیدوار بود.