برآورد رطوبت سطحی خاک در اراضی کشاورزی با استفاده از تصاویر ماهوارهای و شاخصهای سنجش از دور (مطالعه موردی: شهرستان شوشتر)
نویسندگان
1 کارشناسارشد مهندسی منابع طبیعی- محیطزیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران(خوزستان)، اهواز، ایران
2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامهریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
3 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامهریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.22059/ijswr.2022.341981.669251چکیده
برآورد رطوبت خاک برای مدیریت بهینه منابع آب و خاک ضروری است. تصاویر لندست با قدرت تفکیک مکانی و زمانی مناسب، ابزار مناسبی در این مطالعات میباشند. هدف این مطالعه، برآورد و پهنهبندی رطوبت سطحی خاک در اراضی کشاورزی شهرستان شوشتر در استان خوزستان با استفاده از شاخصهای سنجش از دور میباشد. برای این کار، ابتدا 25 نمونه خاک اراضی کشاورزی از عمق 15-0 سانتیمتری زمین برداشت شده و رطوبت آنها اندازهگیری شد. سپس، شاخصهای اختلاف پوششگیاهی نرمال شده (NDVI)، شاخص گیاهی با تنظیم انعکاس خاک (SAVI)، دمای سطح زمین (LST)، اختلاف رطوبتی نرمال شده (NDMI)، شاخص تفاضلی نرمال شده کشاورزی (NDTI) و شاخص رطوبت خاک باند کوتاه مادونقرمز (SMSWIR) بر روی تصویر لندست 8 اعمال شد. در مرحله بعد، مقادیر این شاخصها برای اجرای رگرسیون آماری به نرمافزار SPSS منتقل شده و توابع برآورد رطوبت خاک به روش رگرسیون خطی چند متغیره به دست آمد. نتایج نشان داد؛ با توجه به ضریب تبیین بالا (73/0) و پایین بودن ریشه میانگین مربعات خطا (31/1) در روش هم زمان (Enter Method)، این مدل برای برآورد و پهنهبندی رطوبت سطحی خاک اراضی کشاورزی در منطقه مناسب ارزیابی شد. براساس نتایج تحقیق رطوبت سطحی خاک با شاخصهای NDVI، SAVI، NDMI، NDTI و SMSWIR رابطه مستقیم و با شاخص LST رابطه معکوس داشته است. همچنین، شاخص LST، برآورد بهتری از رطوبت خاک داشته که نشان دهنده تأثیر قابل توجه این عامل بر مقادیر رطوبت سطحی خاک میباشد.