برآورد رطوبت سطحی خاک در اراضی کشاورزی با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای و شاخص‌های سنجش از دور (مطالعه موردی: شهرستان شوشتر)

نویسندگان

1 کارشناس‌ارشد مهندسی منابع طبیعی- محیط‌زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران(خوزستان)، اهواز، ایران

2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه‌ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه‌ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22059/ijswr.2022.341981.669251
چکیده

برآورد رطوبت خاک برای مدیریت بهینه منابع آب و خاک ضروری است. تصاویر لندست با قدرت تفکیک مکانی و زمانی مناسب، ابزار مناسبی در این مطالعات می‌باشند. هدف این مطالعه، برآورد و پهنه‌بندی رطوبت سطحی خاک در اراضی کشاورزی شهرستان شوشتر در استان خوزستان با استفاده از شاخص­های سنجش از دور می­باشد. برای این کار، ابتدا 25 نمونه خاک اراضی کشاورزی از عمق 15-0 سانتی‌متری زمین برداشت شده و رطوبت آن‌ها اندازه‌گیری شد. سپس، شاخص‌های اختلاف پوشش­گیاهی نرمال شده (NDVI)، شاخص گیاهی با تنظیم انعکاس خاک (SAVI)، دمای سطح زمین (LST)، اختلاف رطوبتی نرمال شده (NDMI)، شاخص تفاضلی نرمال شده کشاورزی (NDTI) و شاخص رطوبت خاک باند کوتاه مادون‌قرمز (SMSWIR) بر روی تصویر لندست 8 اعمال شد. در مرحله بعد، مقادیر این شاخص‌ها برای اجرای رگرسیون آماری به نرم‌افزار SPSS منتقل شده و توابع برآورد رطوبت خاک به روش رگرسیون خطی چند متغیره به دست آمد. نتایج نشان داد؛ با توجه به ضریب تبیین بالا (73/0) و پایین بودن ریشه میانگین مربعات خطا (31/1) در روش هم زمان (Enter Method)، این مدل برای برآورد و پهنه‌بندی رطوبت سطحی خاک اراضی کشاورزی در منطقه مناسب ارزیابی شد. براساس نتایج تحقیق رطوبت سطحی خاک با شاخص­های NDVI، SAVI، NDMI، NDTI و SMSWIR رابطه مستقیم و با شاخص LST رابطه معکوس داشته است. همچنین، شاخص LST، برآورد بهتری از رطوبت خاک داشته که نشان دهنده تأثیر قابل توجه این عامل بر مقادیر رطوبت سطحی خاک می­باشد.  

کلیدواژه‌ها