ارائه مدل سنجش کارایی سرمایهگذاری شرکت در بورس اوراق بهادار تهران
نویسندگان
1 استاد گروه مدیریت، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
2 دکتری، گروه حسابداری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
3 دانشیار گروه حسابداری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
4 استادیار، گروه حسابداری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
doi
10.22059/frj.2019.273838.1006806چکیده
هدف: سرمایهگذاری کارا مسئولیتهای بسیار مهم مدیر شرکت است، بهطوری که اتخاذ تصمیمهای سرمایهگذاری، محرکی برای جریانهای نقدی آتی و ارزشیابی نهایی شرکت است. اگر سرمایهگذاری شرکت ناکارا باشد، تخصیص منابع شرکت بهشکل بهینه انجام نمیشود و بر منافع سهامداران اثرهای زیانباری میگذارد. از این رو پژوهش حاضر، با هدف مطالعه جنبهای از پیامدهای اقتصادی سرمایهگذاری کارا در ایران، به ارائه مدل سنجش کارایی سرمایهگذاری شرکت در بورس اوراق بهادار تهران میپردازد. روش: در این پژوهش عوامل مؤثر بر سرمایهگذاری بر اساس تئوریها و پژوهشهای پیشین استخراج شده و هر یک از این عوامل که با سرمایهگذاری ارتباط تنگاتنگی دارند، برای سنجش کارایی سرمایهگذاری بررسی میشوند. خروجی هر یک از مدلهای اولیه، ابتدا از لحاظ قدرت تشخیص درست شرکتهای مستعد کمسرمایهگذاری و بیشسرمایهگذاری آزمایش میشوند؛ سپس از طریق منشأها و پیامدهای کارایی و ناکارایی سرمایهگذاری بر اساس تئوریها و پژوهشهای پیشین، اعتبارسنجی میشوند. این فرایند تا زمانی ادامه مییابد که مدل بهینه کارایی سرمایهگذاری به دست آید. یافتهها: یافتهها نشان داد از بین هجده متغیری که بررسی شد، فقط پنج متغیر رشد فروش، فرصتهای رشد، بازده سالانه سهام سال قبل، سود تقسیمی و سرمایهگذاری سال قبل توانستند تغییرات سرمایهگذاری سال جاری را بیان کنند و قابلیت استفاده برای ارائه مدل سنجش کارایی سرمایهگذاری را داشتند. مدل بومی کارایی سرمایهگذاری بهترتیب از 14/88 درصد و 89/92 درصد قدرت تشخیص درست شرکتهای مستعد بیشسرمایهگذاری و کمسرمایهگذاری برخوردار است. بهعلاوه، بر اساس یافتهها، هزینههای نمایندگی بیشسرمایهگذاری را افزایش میدهد و محدودیت مالی موجب میشود کمسرمایهگذاری افزایش یابد. همچنین کارایی سرمایهگذاری بر ارزش افزوده اقتصادی و ارزش شرکت تأثیر مثبت دارد. نتیجهگیری: بر اساس نتایج، سرمایهگذاری در محیط ایران علاوه بر عوامل مشترک با محیطهای اقتصادی خارجی، از عوامل دیگری متأثر است که میتوانند در تبیین کارایی سرمایهگذاری مفید باشند.