اثر تغییر اقلیم بر تغییرات تراز آب زیرزمینی براساس گزارش پنجم کمیته بین الدول تغییر اقلیم در آبخوان رزن

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری منابع آب، گروه مهندسی آب، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران

2 دانشیار گروه مهندسی آب، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه،ایران

3 گروه مهندسی آب، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران

4 گروه مهندسی آب، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران

5 گروه مهندسی آب، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران .

doi
10.22059/ijswr.2022.337121.669179
چکیده

تغییر اقلیم یکی از چالش­های عمده‌ای است که بر محیط زیست به ویژه ذخایر آب زیرزمینی تأثیر می­گذارد. در این پژوهش به بررسی اثر تغییر اقلیم بر تراز آب زیرزمینی دشت رزن در دو دوره‌ی20 ساله آتی پرداخته شد. هدف از این تحقیق بررسی اثر عدم قطعیت مدل­های اقلیمی در پیش­بینی تراز سطح آب زیرزمینی تحت تاثیر تغییر اقلیم می­باشد. برای شبیه­سازی آبخوان، مدل آب زیرزمنی GMS به ترتیب برای دو دوره 18 ماهه واسنجی و صحت­سنجی گردید. جهت بررسی اثر تغییر اقلیم بر نوسانات تراز آب زیرزمینی منطقه در دوره­ی آتی از مدل­هایCMIP5 تحت سه سناریو Rcp 2.6، Rcp 4.5، Rcp 8.5 استفاده شد. برای در نظر گرفتن عدم قطعیت پیش­بینی مدل­های تغییر اقلیم از روش سطوح احتمالاتی تغییرات بارش و دما استفاده شد. در روش سطوح احتمالاتی، از ترکیب خروجی 6 مدل تغییر اقلیم مختلف در 3 سناریوی مورد اشاره برای هر ماه، 18 مقدار پیش­بینی برای تغییرات T∆ و ∆P در سال­های آتی تخمین زده شد. سپس با استفاده از توزیع مناسب در هر ماه مقادیر T∆ و ∆P آینده در سطوح احتمال 50 و 90 درصد برآورد گردید و در نهایت در دو سطح احتمالاتی 90 و 50 درصد با در نظر عدم قطعیت مدل­های گردش عمومی به پیش­بینی متغیرهای اقلیمی بارش و دما پرداخته شد. نتایج پیش­بینی متغیرهای اقلیمی برای سناریوهای Rcp 2.6، Rcp 4.5، Rcp 8.5 و دو سطح احتمال 90 و 50 درصد به ترتیب نشان دهنده تغییرات میانگین دما به میزان 65/0+، 653/0+، 653/0+، 04/0- و 6/0+ درجه سانتیگراد و تغییرات میانگین بارش به میزان 15/0-، 06/2-، 25/2+، 2/30- و 095/0- درصد طی دوره‌ی 2045-2018 بود. نتایج کاربرد مدل GMS برای بررسی اثر تغییر اقلیم بر تغییرات تراز آبخوان نشان داد سطح آب زیرزمینی تحت سناریوهای ترکیبی Rcp 2.6، Rcp 4.5، Rcp 8.5 و دو سطح احتمالاتی 90 و 50 درصد برای دوره آتی 2018-2045 نسبت به دوره پایه 2018-1991به طور میانگین بین 55/1- تا 83/1- متر افت خواهد داشت.